Gluren in de douche, is dat ook ontucht?

Valt het heimelijk fotograferen van een naakte man onder de douche onder het delict ontucht? Of is het alleen privacyschending?

De Zaak. Op een camping merkt een douchende gast dat zijn buurman over de scheidingswand een telefoon houdt en hem daarmee fotografeert. Hij klimt op het bankje en laat de buurman weten daar niet van gediend te zijn. Er komt een politieonderzoek. De telefoongluurder blijkt het vaker te doen – op zijn telefoon staan meer foto’s van douchende mannen. Om niet te worden betrapt is de ingebouwde flitser afgeplakt. De man had een seksueel motief. Zijn slachtoffers merkten meestal niets.

Wat staat er in de wet? De officier van justitie kan in het wetboek van strafrecht kiezen voor art. 139 f, het verbod op heimelijk fotograferen in een niet publiek toegankelijke plaats. Of art. 246 ‘aanranding van de eerbaarheid’, iemand dwingen tot het plegen of dulden van ontuchtige handelingen met een ‘feitelijkheid’. Hij gaat voor artikel 246.

Waarom is dit ontucht? Het openbaar ministerie vindt dat bij ontucht die ‘dwang door feitelijkheid’ met een korreltje zout mag worden genomen. Er is voor ontucht geen fysieke aanraking nodig, stelt de officier de rechter voor. En ook geen ‘interactie’. Ook wie tevoren noch achteraf iets in de gaten heeft, kan een slachtoffer zijn. „Bepalend is dat de aangever door de handelingen van verdachte in zijn seksueel schaamtegevoel is gekwetst.” Dat wordt ook zo door de samenleving gevoeld, vindt het OM. Ook de onbekende mannen op de andere foto’s zouden dat zo voelen. Er is een ‘sociaal ethische norm’ geschonden. De officier verwijst naar een zaak uit 2006 waarbij een rechtbank het heimelijk filmen van vrouwen op het toilet als ontucht erkende. Volgens die rechter kun je juridisch ontucht plegen met iemand die nergens iets van merkt. Beslissend is de vraag of het slachtoffer gekwetst is in het seksuele schaamtegevoel.

Wat zegt de advocaat? Er was hier helemaal geen dwang waar het slachtoffer zich niet aan kon onttrekken, zoals de wet vereist. Dit gedrag kan worden gezien als voyeurisme en een (grove) privacyschending. Maar daar is een ander wetsartikel voor. Het is ook maatschappelijk ongewenst hier het etiket ontucht aan te hangen.

Wat zegt de advocaat-generaal? De hoogste adviseur van de Hoge Raad vindt dat het bestaan van douche- en verkleedhokjes al bewijst dat seksuele eerbaarheid in het geding is. Ook op stranden waar badgasten weinig textiel dragen blijven de geslachtsdelen bedekt. Het heimelijk fotograferen is kennelijk aantrekkelijk, juist omdat het om seksualiteit gaat. Ook de mogelijkheid van onbeperkte verspreiding via internet moet meewegen. Het ontuchtartikel beoogt de seksuele integriteit van burgers te beschermen.

Wat zegt de rechter? Zowel rechtbank, Hof als Hoge Raad vindt dit juridisch geen ontucht. Fotograferen en filmen zijn geen seksuele handelingen. Dit is een privacyschending. Of het slachtoffer in zijn seksuele schaamtegevoelens is gekwetst, maakt niet uit. Dat de beelden zijn bedoeld om seksuele gevoelens te bevredigen is onbelangrijk. De man is terecht vrijgesproken van ontucht. Omdat hij alleen daar voor werd vervolgd, gaat hij vrijuit.