brieven

Indië

Tot mijn verbijstering beweert Kester Freriks in zijn recensie over Mangalaan 27 van Kristine Groenhart (Boeken, 11.05.12), dat de eerste vrouw van mijn vader, predikant van de Grote Kerk op Ambon, vermoord zou zijn. Dat staat niet in het boek. Henny Bomers stierf na een smartelijk lijden ten gevolge van een operatie waarbij ze van haar dode kindje werd verlost. Een dramatisch gebeuren waarvan mijn vader aan haar ouders van uur tot uur verslag deed in een brief die 8 bladzijden in beslag neemt. Het verhaal over ‘bijgeloof’ ten aanzien van een ‘heilige bron’ is eveneens onjuist. Het gaat om de kruik die hij eerbiedig op de foto zette, die ook in het boek staat afgedrukt. Als predikant van de Hervormde Gemeente in de stad Ambon deed hij wat hij als dominee hier in het land ook zou hebben gedaan: pastoraal werk, dat wil zeggen hij preekte, doopte en trouwde en begroef, gaf godsdienstlessen, deed aan jeugdwerk enzovoort. ‘Bijgeloof’ uitbannen deed hij alleen wanneer er daardoor onnodig angst werd gezaaid en men hem daarbij om hulp vroeg.

Mischa de Vreede

Naschrift Kester Freriks:

Het woord ‘moord’ is inderdaad te hard gekozen, daarvoor bied ik u mijn excuses aan. Toch zijn de omstandigheden waarin mevrouw Bomers stierf op zijn minst opmerkelijk. Dat haar doodsoorzaak mogelijk het gevolg is van onheil dat dominee De Vreede zelf afriep, staat onomwonden in het boek op bladzijde 82. Dominee ‘Ernst de Vreede zou [...] de heilige kruik leeggegoten hebben om het bijgeloof uit te bannen.’ En verder de reactie van de getuigen op Ambon: ‘o wee, dit wordt tjelaka, dit wordt wraak, daar komt een ongeluk van.’ Deze kruik is altijd gevuld met water, vandaar ‘heilige bron’. Schrijfster Groenhart citeert hier dr. Enklaar uit 1982, opvolger van dominee De Vreede, die meldt dat De Vreede handelde uit ‘zijn zelfverzekerde westerse kijk’. In mijn recensie volg ik Groenhart. Ik kan me goed voorstellen dat de strekking van ‘ Mangalaan 27’ op dit punt gevoelig ligt.