Brieven

Die partij is helemaal van ’t groene padje

Maandag was ik bij een mechanische, ingestudeerde voorstelling met slecht acteerwerk van vooral Jolande Sap in theater De Rode Hoed. Ik stem sinds de oprichting op GroenLinks en ben voor het eerst naar een centrale bijeenkomst geweest, omdat ik boos ben over het amateurisme dat de partij zoveel schade toebrengt.

Wat blijkt, er is tijdens de bijeenkomst geen enkele ruimte voor debat met de leden, fouten worden niet beleden. De agenda is dichtgetimmerd en fractieleden lijken zich strategisch in de zaal te hebben opgesteld om gefluisterd commentaar te elimineren.

Het gaat bij de partij ineens alleen nog maar over mensen, macht en kortstondig opportunisme. Het hoort volgens mij te gaan over principes, actievoeren en vergezichten op een groen en sociaal land. Dat was GroenLinks voor mij, die strijd. Ik mis Paul Rosenmöller én Andrée van Es. Nee, GroenLinks is helemaal van het padje en dat is pas echt balen.

Zo rooskleurig zijn die land deals in Afrika niet

In het artikel ‘China ziet geen zielepoot in Afrika, maar handel’ (De diepte in, 22 mei) schetst ontwikkelingsexpert Deborah Brautigam een wel heel rooskleurig beeld van land deals. In de praktijk is de lokale Afrikaanse bevolking de dupe van de grootschalige landaankopen door landen als China.

Tussen 2008 en 2009 werd er in Afrika voor bijna 60 miljoen hectare aan land verhandeld. Dit is ongeveer de grootte van een land als Frankrijk. De verwachting is dat deze land deals zullen toenemen. De voornaamste katalysator is de stijging van voedselprijzen, waardoor grootmachten uit vrees voor schaarste in eigen land voedselbronnen elders zoeken.

Bij de landaankopen worden beloften gedaan aan de lokale bevolking in de vorm van banen, gezondheidszorg en infrastructuur. Meestal worden deze beloften niet nagekomen. In Mozambique beloofde een firma bijvoorbeeld 2.650 banen te creëren, uiteindelijk werden dit er slechts 35 tot 40. Compensatie in geld komt zelden voor. Indien dit wel gebeurt, krijgt de lokale bevolking slechts een paar maanden inkomen voor een huurperiode van bijvoorbeeld honderd jaar. Soms wordt grond waar families al generaties op leeft zelfs zonder hun instemming verkocht door hun overheid of door een corrupt stamhoofd. Door deze misdadige praktijken verliezen arme families hun laatste voedselbron.

Wanneer land deals eerlijk gesloten worden, de lokale bevolking erbij wordt betrokken en beloften worden nagekomen zouden de overeenkomsten voor alle partijen voordelig kunnen zijn. Maar als ik denk aan de corruptie in Afrika en de immer geldgraaiende grootmachten, ben ik ervan overtuigd dat zo’n scenario uitblijft.

Polarisatie los je op met tegenstem voor kiezers

Veel mensen zijn ongelukkig met het feit dat polariserend populisme goed scoort en leidt tot versnippering en onhanteerbare uitkomsten. Graag zouden ze op democratische wijze tegengas geven, maar missen daarvoor de mogelijkheden.

Het lijkt me, dat het probleem heel diep zit in ons kiesstelsel. We kunnen met onze stem wel laten zien waar we vóór zijn, maar veel minder goed waar we tegen zijn.

Ik stel voor: vraag de kiezer twee stemmen uit te brengen: een stem vóór, maar ook een stem tegen een kandidaat. Geef daarbij de tegenstem een van tevoren vaststaand gewicht, bijvoorbeeld zo dat die stem voor de helft mee weegt. Dat beperktere gewicht dient om nog een positief totaalsaldo over te houden. Een andere mogelijkheid is: twee stemmen vóór en één tegen.

Ik wil met dit voorstel niet zo zeer een democratisch ventiel bieden aan ongenoegen, maar vooral de uitingsmogelijkheden van de kiezer vergroten.

De getalsmatige gevolgen voor het politieke landschap zijn moeilijk in te schatten. Mogelijk gaan aanhangers van een extreme partij met hun tegenstem het midden afslachten als het bolwerk van de gevestigde macht. Daartegenover gaat vermoedelijk een meerderheid met weerzin tegen polarisatie democratisch afrekenen met extremisme.

In dit nieuwe stelsel zullen partijen voorzichtiger moeten zijn met verleidelijke, maar loze beloften. Weliswaar paaien zij daarmee een deel van het electoraat, maar een waarschijnlijk groter deel straft hen daarvoor af. Nog voorzichtiger zal een partij moeten zijn met het verketteren van politiek ongeorganiseerde groepen, zoals allochtonen en ambtenaren, omdat die groepen met hun tegenstem de betrokken partij een lesje leren.

Kinderopvang

Monique de Bruijn rekent ons voor dat zij in verband met de kosten voor de opvang van haar vier jonge kinderen slechts 260 euro per maand van haar salaris overhoudt (Opinie, 23 mei). Ik raad haar aan eens out of the box te denken. Verreken de kosten van de opvang met het salaris van de vader (zo’n 123.000 euro). Het resterende bedrag zal dan minder teleurstellend zijn. Of zie de kosten voor de opvang als een investering in je eigen carrière en bereken eens wat een langdurige onderbreking daarvan je in de toekomst aan inkomstenderving zou kosten. Misschien ontstaat er dan een ander beeld over de kinderopvangtoeslag.

Snipperdagen

Ik las dat parlementariër Wouter Koolmees (D66) in het kader van de bezuinigingen heeft voorgesteld om Tweede Pinksterdag te schrappen als ‘verplichte snipperdag’. Een typische D66-move: geen vlees en geen vis. Schrap liever Tweede Kerstdag, Goede Vrijdag, Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag en de vrijdag erna – en natuurlijk ook de Tweede Pinksterdag van Koolmees – als vrije dagen. U zult zien hoe de economie opleeft.