Zwarte immigrant strandt tussen de benen van Europa

The Invader

Regie: Nicolas Provost. Met: Isaka Sawadogo, Stefania Rocca, Hannelore Knuts. ****

Hij is de man die op het strand aanspoelt, degene die niet verdrinkt, maar uit de golven opduikt, de hoofdpersoon uit The Invader, de eerste lange speelfilm van de Belgische kunstenaar en kortfilmmaker Nicolas Provost. Maar de vraag is waar hij binnendringt, deze grote, mythische, sterke, zwarte man. Hij strandt in het openingsshot – een hommage aan Gustave Courbets schandaalschilderij L’origine du monde (1866) – bijna letterlijk tussen de benen van Europa: continent, godin, vrouw. En dan gaat hij op pad om zijn geluk te zoeken.

Provost daagt de kijker uit om alle vragen over (neo)koloniale slachtoffers en gelukszoekers zelf nog eens te stellen. Zijn blik is primair observerend: Provost moraliseert niet. Maar dat wil niet zeggen dat zijn blik niet van een groot engagement getuigt.

Als ‘invader’ Amadou na een hallucinogene reis in Brussel arriveert, laten Provost en cameraman Frank van der Eeden (hulde!) ons een weinig geziene onderwereld zien. Een wereld van zetbazen en schimmige vastgoedtransacties, van een welvaart die gebouwd is met het menselijke cement van immigranten waar de maatschappij liever niet naar kijkt. Maar Amadou is geen slachtoffer en trouwens ook geen gelukszoeker. Hij is een overlever die zich weigert neer te leggen bij de regels en ongeschreven wetten die er voor hem als vreemdeling gelden.

In The Invader is geen beeld er zomaar. Alles stelt vragen. Tegenover deze wat cerebrale en in het beeld geësthetiseerde uitstraling van de film staat de grote aanwezigheid van acteur Isaka Sawadogo. Met zijn blik dringt hij ook de gedachten en gevoelens van de toeschouwer binnen. Dat geeft de film ook zijn emotionele lading. Want daar, ergens tussen hoofd en hart, zal de toeschouwer zijn eigen antwoorden moeten zoeken op het vraagstuk van migratie.