Vestia verandert de volkshuisvesting

De schade van de Vestia-zaak zit niet alleen in geld en in stenen. Wat ook geschaad is, is het vertrouwen tussen enerzijds de financiële sector en anderzijds de corporaties en de overheid – met name deze week.

Met een lepe actie heeft Vestia maandag haar vastgoed buiten bereik van de banken geplaatst. De bankiers waren die dag om één uur ’s middags uitgenodigd in Amsterdam voor overleg over de schulden. Eén minuut eerder, om 12:59 uur, ging het vastgoed van Vestia bij de notaris in Den Haag stilletjes in onderpand bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW).

De bankiers kregen het pas te horen aan het eind van de middag. Vestia deed ze die middag wel een voorstel: kwijtschelding van eenderde van de schuld, grofweg 700 miljoen van de ruim 2 miljard euro die Vestia moet betalen als onderpand voor rentecontracten.

De bliksemactie werd geregisseerd door de ‘stuurgroep’: Vestia, het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), hun beider advocaat Houthoff Buruma en het ministerie van Financiën. Ook het WSW heeft natuurlijk een prominente rol gespeeld. In feite gaat het om de hoofdrolspelers in de corporatiesector.

De vraag is hoe die sector er in de toekomst uitziet. Corporaties konden altijd goedkoop lenen bij (inter)nationale zakenbanken, omdat het WSW en het Rijk garant stonden. Nu deze partijen de banken de oorlog verklaren, worden de tarieven straks misschien wat minder vriendelijk. Het WSW toont zich een onbetrouwbare partner, zeggen anonieme bankiers. En als lenen duurder wordt, is er minder geld voor bouw en onderhoud.

Op korte termijn is de sector wel veiliggesteld. Lange tijd bestond de vrees dat het omvallen van Vestia ook andere corporaties zou meesleuren. De noodsteun die zowel het CFV als het WSW kunnen geven, betalen de corporaties namelijk zelf. Sommige corporaties konden door de verplichte collecte zelf in nood komen.

Mocht Vestia failliet gaan, dan hoeven de anderen nu niet te betalen. Voor de gewone leningen die Vestia (in totaal ruim 6 miljard) heeft, kloppen de banken dan aan bij het WSW. Het WSW beheert sinds maandag voor 8 miljard euro aan vastgoed van Vestia. Als dit verkocht wordt aan bijvoorbeeld andere corporaties en beleggers kunnen de leningen worden afbetaald.

Waar de banken bij een faillissement wel naar kunnen fluiten, zijn de honderden miljoenen aan openstaande onderpandverplichtingen op de rentecontracten. Omgekeerd is Vestia dan de honderden miljoenen kwijt die het reeds tijdelijk op deze contracten heeft bijgestort.

Morgen overleggen Vestia en de banken verder. De toon is gezet.

Eppo König