Markt steekt zijn duim omlaag

Het echec van de introductie van sociaal mediabedrijf Facebook op de Amerikaanse effectenbeurs komt Nederlandse beleggers, juristen, banken en consumenten bekend voor. Het is een herhaling van de geflopte beursgang in maart 2000 van World Online. Particuliere en professionele beleggers verdrongen zich bij de banken om te ‘mogen’ meedoen aan de grote beloftes van internet in het algemeen en World Online in het bijzonder. Zij kregen het deksel op de neus. Net als bij Facebook kwam de beurskoers ondanks hooggespannen verwachtingen sputterend uit de startblokken om vervolgens weg te glijden. Daarna volgden, evenals nu bij Facebook, onderzoeken van de officiële controleurs. En natuurlijk schadeclaims van beleggers die zich bedot voelen.

In Nederland zijn de regels na de gesneefde beursintroductie van World Online drastisch verbeterd. Dat was de uitkomst van de onderzoeken naar de informatievoorziening aan beleggers in het prospectus, waaronder de wollige formulering van de verkoop van een pakket aandelen door oprichter Nina Brink en de rol die de banken daarin speelden. World Online symboliseert echter meer dan het beeld van Brink die voor de fotografen twee duimen omhoog steekt. Hier piekte ons volkskapitalisme, waarin ook de burgerman een belegger wilde zijn. Het hoogtepunt van massageloof in een nieuwe economie, ja een nieuwe wereld met internet als netwerk voor uitwisseling van informatie en meningen, een revolutionaire kracht in het voordeel van de burger tegen gevestigde (bedrijfs)belangen en onbuigzame bureaucraten en politici.

Facebook heeft sommige van die verwachtingen waargemaakt, zie het aantal deelnemers en rol die het medium wordt toegedicht in bijvoorbeeld de ‘Arabische Lente’. Maar Facebook blijkt per saldo ook gewoon een bedrijf dat naar de beurs moest om de aandeelhouders van het eerste uur een profijtelijk verkoopmoment te geven. Beleggers die vorige week aandelen Facebook kochten, wisten dat zij deelnamen aan een wedstrijdje opblazen van verwachtingen.

In 2000 keek Nederland nog op tegen de strenge Amerikaanse beursregels. De kredietcrisis en de excessen van (Amerikaanse) zakenbanken met de verkoop van rommelhypotheken moeten ons beeld al hebben bijgesteld. De Amerikaanse onderzoeken moeten duidelijkheid scheppen over de vraag of Facebook, zijn aandeelhouders, de banken en de beurs zich aan de regels hebben gehouden en fatsoenlijk hebben gehandeld. De markt steekt zijn duim omlaag. Het beeld van zelfverrijking van zittende aandeelhouders dat nu oprijst, schaadt het vertrouwen in de Amerikaanse beurs en in het verlengde daarvan ook in de economie.