Het verdriet van Bovensmilde

Holland Doc: De lege plekNed. 2, 22.58 - 23.58 uur

Een fors grasveld scheidt de Molukse en de Nederlandse wijk in het Drentse dorp Bovensmilde. Op die plaats stond de lagere school waar op 23 mei 1977 een Hollands drama begon. Vier jonge Zuid-Molukkers gijzelden de school, met 105 kinderen en vijf leerkrachten. De kinderen kwamen na vier dagen vrij, de leerkrachten pas ruim twee weken daarna, toen de gijzeling met inzet van tanks werd beëindigd. De school werd afgebroken.

Alsof de scheiding die sindsdien door het dorp loopt niet symbolisch genoeg is, is het grasveld ook een metafoor voor het zwijgen. De lege plek in het dorp is ook de lege plek in de hoofden van de betrokkenen. Juist dat zwijgen is het onderwerp van De lege plek, een uiterst zorgvuldig en liefdevol gemaakte documentaire van John Appel. De kinderen van toen zijn ouders van nu. Na een incubatietijd van drie decennia sluipt het verdriet naar buiten.

Bijvoorbeeld bij Roelof Snippe, die na jaren van drugs en therapie nu goed functioneert maar wel in elke ruimte meteen de uitgang zoekt. Of bij Johan Warries, die huilend constateert dat zijn kinderen bang zijn voor zijn woede-uitbarstingen. Of de vader van Gonda Stel, die zegt er mee klaar te zijn terwijl hij zichtbaar worstelt.

Ze delen een onverwerkt trauma. In de geest van toen bleef de gijzeling onbesproken. Kinderen vergeten zoiets, was de gedachte. Omzien is zinloos. John Appel laat zien hoe onterecht die gedachte is.

Mark Duursma