Haags openbaar vervoer gaat toch weer naar HTM

In de Haagse regio heeft een combinatie van de HTM en QBuzz de aanbesteding van het lokale openbaar vervoer gewonnen. De PVV was voor en daarna toch weer tegen.

„Ik moet me inhouden. Anders trek ik je over de reling.” Dat kreeg Richard de Mos, Tweede Kamer- en raadslid in Den Haag voor de PVV, in oktober 2010 te horen van een boze medewerker van openbaar vervoerbedrijf HTM. „Ik begreep hem”, zei De Mos dinsdagavond tijdens een ingelaste raadsvergadering over de aanbesteding van het Haagse busvervoer. „We zijn keihard gedraaid, aanbesteden is mijn hoofdpijndossier.”

De PVV was aanvankelijk tegenstander van openbare aanbesteding van het openbaar vervoer in de grote steden. In tegenstelling tot de rest van het land was daar het openbaar vervoer twee jaar geleden nog niet aanbesteed. Na de onderhandelingen voor het door de PVV gedoogde kabinet conformeerde de partij zich aan de wensen van VVD en CDA. Die partijen wilden geen uitzonderingspositie voor de grote steden.

De Mos moest na de kabinetsformatie in de Haagse raad opeens de ov-aanbesteding verdedigen waar hij zich fel tegen had verzet. Het kwam hem op hoon van andere raadsleden en van HTM-medewerkers te staan. De HTM’ers vrezen onder meer achteruitgang van de kwaliteit van het openbaar vervoer en een verslechtering van hun arbeidsomstandigheden. De afgelopen anderhalf jaar voerde het personeel diverse acties. Dinsdagavond zaten er ruim honderd HTM’ers op de publieke tribune van de Haagse raadszaal. Met kreten als ‘hou de HTM Haags’ en lieten zij weten dat 125 jaar Haagse HTM-historie niet verloren mag gaan.

Na de val van het kabinet voelde de PVV zich niet meer gebonden aan de afspraken en tekende zich in de Tweede Kamer een meerderheid tegen aanbesteding af. Een initiatiefwetsvoorstel, waarin voor de grote steden een uitzondering wordt gemaakt, ligt nu ter behandeling voor in de Tweede Kamer. Voor een aantal partijen in de Haagse gemeenteraad aanleiding om tijdens een extra raadsvergadering bij de wethouder aan te dringen op opschorting van de aanbesteding.

Die wethouder, Peter Smit (VVD), moet zich echter aan huidige wet houden. Smit zei tegen de gemeenteraad schadeclaims en boetes van miljoenen euro’s te vrezen als de aanbesteding wordt uitgesteld. De wethouder zei niet vooruit te kunnen lopen op mogelijke nieuwe wetgeving. Hij wees op de komende verkiezingen in september, met daaropvolgend een kabinetsformatie. „In Nederland zijn in het verleden wetten gesneuveld in de kabinetsformatie. Een wet is pas van kracht als die is afgedrukt in de Staatscourant.”

Een woordvoerder van het ministerie van Infrastructuur en Milieu zegt: „Je weet nooit wat een volgend kabinet gaat doen. Voordat een initiatiefwetsvoorstel een feit is gaan er nog veel stappen overheen en het is de vraag of dat op tijd is. Volgens de huidige wet moet het busvervoer per 1 januari 2013 zijn aanbesteed.”

De draai van de PVV kwam te laat, aldus Smit. „De PVV is doorslaggevend geweest, van begin af aan.” Ondanks alle commotie weinig veranderd in het busvervoer in de grote steden. In Den Haag rijden de komende zeven jaar toch ‘gewoon’ weer HTM-bussen, weliswaar in combinatie met Qbuzz. Daartoe besloot het stadgewest Haaglanden gisteren. In Rotterdam werd het busvervoer in maart gegund aan de RET, het Utrechtse busvervoer was al eerder aanbesteed en Amsterdam heeft vorige maand van de minister uitstel gekregen om het openbaar vervoer aan te besteden. De kans dat de HTM Haags blijft lijkt weer iets groter geworden.