Die strijd bij GroenLinks is een rechtse nepvertoning

Zowel Jolande Sap als Tofik Dibi staat voor een rechtsere koers van GroenLinks. Geef bij het lijsttrekkersdebat een klassiek linkse kandidaat een kans, stelt Ab Gietelink.

De komende lijsttrekkersstrijd bij GroenLinks verhult de programmatische draai naar rechts die de fractie en de partij de afgelopen jaren hebben gemaakt.

Met het akkoord over de uitzending van militairen naar de Afghaanse provincie Kunduz in 2010 en het Lenteakkoord onlangs heeft de partijleiding een zware breuk geslagen met de pacifistische en de socialistische bloedgroepen van waaruit ze 22 jaar geleden is opgericht.

GroenLinks is in 1990 als ‘klein linkse’, nieuwe partij ontstaan uit de fusie van PSP, CPN, PPR en EVP. Ideologisch kwamen hiermee de pacifistische, communistisch-socialistische en groen-ecologische vleugels samen. De nieuwe partij zou het huis moeten worden van radicaal progressieven. Onder de paraplu van de ‘regenboogpartij’ zouden ook anarcholiberalen en vrijzinnigen politiek onderdak kunnen vinden. Dit dreigt verleden tijd te worden.

De afgelopen jaren lonkte voor de partijtop steeds meer de macht van het regeringskasteel. Recentelijk werden beschamende, obscene knievallen gemaakt voor het naar rechts opschuivende establishment.

Zo maakte GroenLinks in 2010, tot verrassing van de eigen achterban en van het politieke en media-establishment, een hernieuwde militaire missie naar Kunduz mogelijk. Zelfs de Amerikaanse en Europese politiek en hun defensiespecialisten hadden de missie naar Afghanistan, na Irak, afgeschreven als een mislukking. Deze militaire interventies leidden tot zinloos bloedvergieten, kostten honderden miljarden en het verzet van de Talibaan was ongebroken.

Ruim een jaar later hielp GroenLinks het gestruikelde rechtse kabinet alsnog aan zijn bezuinigingsplan. Wederom schurkte GroenLinks naar rechts en passeerde het de PvdA aan de rechterkant. Jolande Sap solliciteert in de media al openlijk naar een ministerspost.

GroenLinks steunt het rechtse monetaristische beleid van de Noord-Europeanen Merkel en Rutte. Hiertegenover staan de progressieven in het Noorden en de beknelde eurolanden in Zuid-Europa. Zij bepleiten, onder leiding van de nieuwe Franse president Hollande, een Keynesiaanse groeipolitiek. Zelfs de conservatieve Duitsers lijken hun koers naar links te verleggen en hun lonen en prijzen te verhogen. Het demissionaire kabinet-Rutte blijft daarentegen op de rem staan, met steun van GroenLinks.

Het geknoei met die kandidatencommissie stelt ernstige vraagtekens bij het democratisch functioneren van GroenLinks. Met Tofik Dibi als kandidaat is er geen inhoudelijke keuze geschapen. Sap en Dibi steunen hetzelfde, naar rechts draaiende beleid. Waar is de linkse kandidaat, die afstand neemt van de Kunduzmissie en het Lenteakkoord?

Wanneer je de socialisten hebt weggedreven naar de SP en pacifisten en vrijzinnigen politiek dakloos hebt gemaakt, kun je dan misschien koersen op je groene imago? Idealistisch is dit beperkt en strategisch een rampenplan. Alle partijen zijn de afgelopen jaren groener geworden.

Het succes van de Grünen in Duitsland in de jaren negentig wordt vaak als voorbeeld genomen, maar dat succes steunde op samenwerking met de SPD en niet op het buitenspel zetten van deze partij ten gunste van CDU en CSU. De Grünen zouden dat nooit hebben geaccepteerd. De leiding was allang naar huis gestuurd.

Veel Nederlanders met een progressief kloppend hart hadden gehoopt dat er na het donkere, rechtse kabinet-Rutte eindelijk ruimte zou komen voor een kabinet van linkse signatuur, met SP, GroenLinks, PvdA en D66. Alleen de SP heeft dit progressieve alternatief de laatste jaren expliciet en consequent bepleit en is hiervoor beloond in de peilingen.

De bevolking lijkt ironisch genoeg de laatste jaren linkser dan de media en politiek. De PvdA en GroenLinks hadden een brugfunctie kunnen vormen, maar PvdA-leiders kozen voor samenwerking met het CDA boven de SP. GroenLinks hielp tot verbijstering van links het rechtse kabinet op twee cruciale momenten aan een meerderheid en lonkt naar regeringsverantwoordelijkheid.

De koers van Groen Links dreigt de partij programmatisch en electoraal in de afgrond te storten. Het partijprogramma is te voor de hand liggend en weinig visionair. In de peilingen is GroenLinks gezakt naar vier zetels. De uitstroom van progressieven uit GroenLinks is door de rechtste draai versneld. Zij komen niet terug door een nepvertoning.

Het lijsttrekkersdebat wordt pas geloofwaardig als er alsnog ruimte komt voor een klassiek vrijzinnige GroenLinkse kandidaat, die scherpe kritiek heeft op de Kunduzmissie en het Lenteakkoord en die blijk geeft van passie voor progressieve economische theorievorming, radicale vergroening, de sociale welvaartsstaat, basisdemocratisering en een non-militair internationaal wereldbeeld.

Ab Gietelink is filosoof, politiek theatermaker en belangeloos lid van GroenLinks.