Beetje van alles en niets bijzonders

Men in Black 3

Regie: Barry Sonnenfeld. Met Will Smith, Tommy Lee Jones, Josh Brolin, Emma Thompson. ***

In Men in Black 3 heeft het multiraciale agentenduo ‘J’ (Will Smith) en ‘K’ (Tommy Lee Jones) als ‘mannen in het zwart’ weer de taak UFO’s en buitenaardse wezens te neutraliseren en de wetenschap daarover aan het oog van het algemene publiek te onttrekken. Het begin is veelbelovend. Maar dan introduceert het scenario opeens het element ‘reis door de tijd’: een stekelige alien, Boris het Beest, reist terug naar 1969 om daar agent K. te vermoorden. Scenariotechnisch is dat een waagstuk. De parallelle wereld van de MIB en de ‘aliens’ vormen van zichzelf immers al een metafoor voor de Amerikaanse samenleving, en daar ga je dan nog eens een tweede metafoor aan toevoegen. Aanvankelijk gaat dat goed. De zwarte agent J wordt – eenmaal verplaatst naar de VS van 1969 – prompt opgepakt door twee politieagenten die zich afvragen hoe het kan dat een zwarte in zo’n dure auto rijdt. Ook de schildering van de dienst anno 1969, met de schrijfmachine nog op elk bureau en de kantoorverhoudingen enigszins geënt op de tv-serie Mad Men, mag er wezen. Maar dit parodistische element verdwijnt geleidelijk op de achtergrond. Het jaar 1969 blijkt alleen maar gekozen om de handeling te kunnen verplaatsen naar de ruimtebasis Cape Canaveral in Florida, waar de Apollomissie van de eerste maanlanding vertrekt. Die maanlanding zelf speelt in de film echter geen rol.

Dat tekent het probleem: er wordt vreselijk veel overhoop gehaald, maar het lijkt net alsof scenarist Etan Cohen niet heeft durven doorpakken. Een beetje satire, een beetje romantiek, een beetje scifi: niets bijzonders. MIB 1 en 2 boden behalve humor en actie ook ‘food for thought’: wat zegt het over de Amerikaanse samenleving dat het zó makkelijk is de werkelijkheid aan de ogen van de burger te onttrekken? In MIB 3 kan er nog geen grapje over president Nixon af. Een amusante actiefilm, maar te diffuus van opzet om veel indruk achter te laten.