'Overheden moeten ook verlies nemen'

Om te voorkomen dat Griekenland uit de euro stapt, moet de Griekse schuld – voor de verkiezingen volgende maand – worden afgewaardeerd. Is goedkoper.

Griekenland uit de euro? Welnee, er is een andere radicale oplossing voor de politieke en economische impasse in Griekenland. Europa moet een deel van de Griekse schulden kwijtschelden, net als de private sector begin dit jaar deed.

De invloedrijke Belgische econoom Paul de Grauwe bepleit dat bijvoorbeeld, net als eerder Nout Wellink, voormalig president van DNB. Ook Harald Benink, hoogleraar Banking & Finance, vindt dat Europese overheden Griekse schulden deels moeten kwijtschelden. Dat is goedkoper dan andere oplossingen.

Voor politici als Jan Kees de Jager (CDA), demissionair minister van financiën, is dat een moeilijk te verkopen plan. Hij heeft altijd gezegd dat Griekenland alle leningen van Nederland zou terugbetalen. Maar ook na de haircut (afwaardering) op de van schuld bij de private sector, begin dit jaar, verdrinkt Griekenland nog in de schulden. Die bedragen nu volgens de meest optimistische schattingen ongeveer 125 procent van het bruto binnenlands product. Veel hoger dan de Brusselse norm van 60 procent, en hoger dan maximaal 90 procent die veel economen als houdbaar zien. Daar valt nauwelijks tegen op te bezuinigen voor de Griekse regering.

Het kwijtschelden van schulden moet onder dezelfde voorwaarden gebeuren als eerder bij de private sector, vindt Benink. Die ruilden hun obligaties om voor nieuwe, die de helft minder waard waren, een langere looptijd hadden en een lagere rente. De eurolanden, het Europees noodfonds en de Europese Centrale Bank zouden hun vorderingen op Griekenland met de helft moeten afwaarderen, een verlies van zo’n 100 miljard euro, denkt Benink. Op termijn worden hun vorderingen (door de langere looptijd en de lagere rente) 75 procent minder waard.

Maar als Griekenland de euro verlaat, is de rekening veel hoger. De Europese autoriteiten hebben nu een vordering van 200 tot 250 miljard euro op Griekenland. De ECB heeft ook leningen uitstaan aan Griekse banken en de Griekse centrale bank (zo’n 200 miljard euro). Dat geld zou Europa allemaal kwijt zijn, als Griekenland de euro verlaat, denkt Benink. „Bovendien moet er dan veel meer geld in het noodfonds om paniek over landen als Spanje te voorkomen, zeker wel 1.500 miljard euro.”