Ook bezit alcohol onder 16 wordt strafbaar

De Eerste Kamer heeft gisteren de nieuwe Drank- en Horecawet goedgekeurd. Alcoholbezit onder de zestien in cafés en op straat wordt vanaf 2013 strafbaar.

Ingmar Vriesema

Jongeren onder de zestien mogen binnenkort buitenshuis geen alcohol meer bezitten. Dat staat in de nieuwe Drank- en Horecawet, die de Eerste Kamer gisteren heeft goedgekeurd. De wet gaat op 1 januari 2013 in. Gemeenten worden verantwoordelijk voor de handhaving van de wet. Zij mogen de alcoholafdeling van supermarkten tijdelijk sluiten als die herhaaldelijk alcohol verkopen aan jongeren onder de zestien.

1Die leeftijdsgrens van zestien jaar geldt nu toch ook al?

Klopt. Maar die geldt voor de verkoop van alcohol. Horeca en supermarkten mogen geen alcohol verkopen aan jongeren onder de zestien. Aan zestien- en zeventienjarigen mogen ze alleen drank verkopen met minder dan 15 procent alcohol. Jongeren zelf zijn nu niet strafbaar. De nieuwe wet verandert dat: jongeren onder de zestien die alcohol bezitten, riskeren een boete van maximaal 390 euro. Niet overal: wel op straat en in cafés, maar niet achter de voordeur, zegt woordvoerder Inge Freriksen van het ministerie van Volksgezondheid. „Thuis controleren we niet. Ouders zijn ook verantwoordelijk voor alcoholgebruik van kinderen.”

2Waarom is deze wet nodig?

Minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) benadrukt op de website van de overheid het gezondheidsbelang van jongeren. „Alcoholgebruik op jonge leeftijd is echt schadelijk voor de ontwikkeling van kinderen. Deze wet biedt nieuwe maatregelen om het gebruik van alcohol onder de 16 jaar tegen te gaan en om de verkopers aan te pakken.”

3Verstrekkers van drank worden dus harder aangepakt?

Dat is de bedoeling. In de nieuwe wet geldt het three-strikes-out-principe. Supermarkten of kroegen die binnen een jaar driemaal worden betrapt op de verkoop van alcohol aan jongeren onder de zestien, moeten vrezen voor een tijdelijk verbod op alcoholverkoop. Maar de wet verplicht gemeenten niet om zo’n verbod op te leggen. Freriksen: „Een kleine gemeente zal in een dorp met maar één buurtsupermarkt misschien minder snel een verkoopverbod van alcohol opleggen. Volledige drooglegging van een gemeente is niet de bedoeling van deze wet.”

4In hoeverre bestrijdt deze wet misstanden als bingedrinken en comazuipen?

Dat hangt af van de strengheid van de handhaver, vanaf 1 januari dus de ruim vierhonderd Nederlandse gemeenten. Zij nemen de controletaak over van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. De handhavers zullen het druk krijgen. Zij moeten zich vanaf 2013 niet alleen richten op de alcoholverkoper, maar ook op de te jonge alcoholbezitter. Alleen al het controleren op alcoholverkoop is uitdagend, zoals uit wetenschappelijk onderzoek blijkt: supermarkt, kroeg en kantine verstrekken vaker alcohol aan jongeren dan een handhaver kan bijhouden. Vraag is of de wet jongeren zal afschrikken. Zo niet, dan zullen de alcoholverkopers aanzienlijk strenger moeten worden bij de verkoop van hun alcohol aan jonge mensen. Laten zij dat na, dan worden er straks om de haverklap cafévergunningen ingetrokken en supermarktafdelingen gesloten. Óf de gemeente zal de misstanden gedogen.

5Medici hamer op het belang van het ophogen van de leeftijdsgrens voor alcohol, naar 18. Waarom staat dat niet in de wet?

Daar is, vooralsnog, geen meerderheid voor in de Tweede Kamer. Een wetsvoorstel voor de ophoging van de leeftijdsgrens sneuvelde in 2010 bij de val van het kabinet Balkenende-IV. Zestien- en zeventienjarigen mogen dus ook in 2013 alcohol drinken, al dient dat niet het gezondheidsbelang dat de minister met deze wet zegt te behartigen.