Nucleair topoverleg met Iran van start - ‘sfeer verbeterd’

Het nucleaire topoverleg tussen Iran en de P5+1, de permanente landen van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland, gaat vandaag in Bagdad van start. De onderhandelingen komen een dag nadat Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) waarschijnlijk een deal heeft bereikt over onderzoek naar mogelijk verboden nucleaire activiteiten van Iran.

EU-buitenlandchef Catherine Ashton met de Iraanse onderhandelaar Saeed Jalili voor het topoverleg in Bagdad. Foto Reuters / Thaier al-Sudani

Het nucleaire topoverleg tussen Iran en de P5+1, de permanente landen van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland, is vandaag aan het eind van de ochtend begonnen. De onderhandelingen komen een dag nadat het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) waarschijnlijk een deal heeft bereikt over onderzoek naar mogelijk verboden nucleaire activiteiten van Iran.

Het gesprek tussen Iraanse topfunctionarissen en de VS, Rusland, China, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland zal gaan over de Iraanse uraniumverrijking en de maatregelen die bedoeld zijn om Iran onder druk te zetten zijn programma te staken. De grootste zorg van de landen is de Iraanse productie van 20 procent verrijkt uranium. Iran zegt de hoge verrijking nodig te hebben voor een reactor voor medische doeleinden, maar het Westen en Israël vrezen voor de bouw van kernwapens.

‘Akkoord IAEA verbetert de sfeer’

Het topoverleg is een dag nadat het hoofd van de nucleaire waakhond van de Verenigde Naties, Yukiya Amano, zei waarschijnlijk een akkoord te hebben bereikt met Iran over de controle op vermeende verboden nucleaire activiteiten. Volgens NRC-buitenlandredacteur Carolien Roelants gaat de deal tussen het IAEA en Iran “heel speciaal over inspecties om vragen te beantwoorden over technische zaken”, terwijl het overleg van wereldleiders in Bagdad vandaag gaat “over het hele Iraanse programma”. Toch staan de besprekingen wel met elkaar in verband:

“Het akkoord - dat nog wel ondertekend moet worden - tussen Iran en het IAEA toont aan dat Iran van goede wil is overeenstemming te bereiken in de onderhandelingen. Het is een gebaar van verbetering en zal de sfeer bij de bespreking vandaag verbeteren. Israël en Amerika zeiden weinig verwachtingen over het akkoord te hebben, maar dat is een manier om de onderhandelingspositie sterk te houden. Daarmee houden ze Iran onder druk.”

Ook wereldleiders bereid tot concessies

Niet alleen Iran heeft door de deal van gisteren laten zien bereidwillig te staan tegenover een oplossing, ook de gesprekspartners zijn bereid tot “vrij vergaande concessies”, zegt Carolien Roelants:

“Uit uitspraken van de VS is gebleken dat ze wel willen accepteren dat Iran het programma voor uraniumverrijking behoudt. Een akkoord zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat Iran uranium mag blijven verrijken, maar minder dan 20 procent, bijvoorbeeld verrijken tot 5 procent. Daarbij is de vraag tot hoe ver de concessies gaan. Israël voert op afstand de druk op om met geen enkele verrijkingsactiviteit akkoord te gaan. De vraag is of dat de stemming zou kunnen bederven.”

Tegelijkertijd zou het Westen bereid zijn om het Europese verbod op het verzekeren van schepen met Iraanse olie te bevriezen, meldt de Financial Times. Ook dat maakt het aantrekkelijk voor Iran om tot een akkoord te komen, omdat de sanctie grote consequenties zou hebben voor het land, dat voor een groot deel afhankelijk is van de export van olie. Een verzekeringsverbod zou betekenen dat er geen olie meer naar Azië kan worden getransporteerd. Dat is “dramatisch voor de regering en de burgers”, zegt Roelants.

‘Intimidatie van Westen is zinloos’

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov, zei vandaag dat Iran “klaar lijkt te zijn voor een serieuze discussie over concrete stappen om de internationale impasse over het nucleaire programma op te lossen”. Hij zei de indruk te hebben dat de Iraniërs bereid zijn om “concrete actie” te ondernemen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Ali Akbar Salehi hamerde juist op de noodzaak van concessies van het Westen. Hij zei dat pogingen van het Westen om druk uit te oefenen op Iran “zinloos” zijn: “Ook zij zullen bereidheid moeten tonen om dit probleem op te lossen. Hun politiek van intimidatie en druk is nutteloos.”