Irakezen geven het op

De Irakezen verlaten het tentenkamp in Ter Apel, de Somaliërs dubben. Het probleem van moeilijk uit te zetten asielzoekers is daarmee niet opgelost.

Nederland, -'12; Foto Kees van de Veen Kees van de Veen

Afgelopen nacht rond half twee viel het besluit na een lange en heftige discussie op een grondzeil: de Irakese asielzoekers in Ter Apel zouden het aanbod van minister Leers accepteren.

Minister Leers (Immigratie en Asiel, CDA) beloofde de uitgeprocedeerde asielzoekers een plek in een asielzoekerscentrum tot half juni. De asielzoekers bivakkeren nu al enkele weken voor het aanmeldcentrum van de IND in Ter Apel. Half juni komt de Irakese minister van migratie Dindar Najman Shafiq Duski naar Nederland om met Leers te spreken over terugkeer van landgenoten.

Gistermiddag sprak een kleine delegatie van drie Irakezen met minister Leers op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Leers vindt nog steeds dat de Irakezen terug moeten. Dat zei hij al vorige week in debat met de Tweede Kamer. Irak is volgens hem veilig genoeg, al liet hij wel merken dat hij weet dat het niet om een „vakantieland” gaat. Hij baseert zich op informatie van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Over die veiligheid verschillen de meningen. De Irakezen zeggen dat ze groot gevaar lopen. Zij worden gesteund door VluchtelingenWerk dat zegt dat terugkeer naar bepaalde regio’s in Irak onverantwoord is. Ook verschillende Kamerleden waren in dat debat zeer sceptisch over de veiligheid in Irak.

Vanmorgen was de sfeer in het tentenkamp rustig en gelaten. Mensen pakten vast wat spullen, vertelt Ali Aziz, een Nederlandse Irakees uit Utrecht die zich als woordvoerder van de groep heeft opgeworpen. „Verder wachten we op wat komen gaat.” Hij verwachtte in de loop van de middag een aantal bussen die de Irakezen naar asielzoekerscentra zou brengen. Zij zullen daar niet worden opgesloten maar wel dagelijks moeten stempelen om te bewijzen dat ze er nog zijn. De Irakezen hebben gezegd het liefst bij elkaar in de buurt te blijven. De provinciale weg nabij het kamp was vanmorgen afgesloten voor verkeer.

Naast de groep Irakezen zit ook een grote groep Somaliërs in het kamp, en een aantal Iraniërs. Zij verkeren in een vergelijkbare positie als de Irakezen: uitgeprocedeerd, maar te bang om terug te keren.

De Somaliërs willen het protestkamp nog niet opbreken, zei hun woordvoerder Ali Mohamed Abdille vanmorgen door de telefoon. Leontien Kompier, burgemeester van Vlagtwedde waar Ter Apel onder valt, sprak op dat moment nog met een delegatie van Somaliërs. Het was onduidelijk wat dat gesprek zou opleveren.

Irakezen kunnen vrijwillig terug naar Irak. Daarvoor moeten ze persoonlijk een reisdocument ophalen bij de ambassade en laten weten terug te willen. Gedwongen terugkeer is lastiger, omdat de Irakese autoriteiten sinds eind vorig jaar geen reisdocumenten accepteren die zijn aangevraagd door de Nederlandse overheid. Waarschijnlijk hoopt Leers zijn Irakese ambtgenoot in juni te kunnen overtuigen daar wat soepeler mee om te gaan. Als dat niet gebeurt, blijft Leers zitten met een groep die hij niet kan uitzetten. Ali Aziz: „Iemand dwingen vrijwillig terug te keren, gaat niet lukken.”