Het gaat hard tegen hard tussen Vestia en banken

Nieuwsanalyse Met een truc heeft Vestia haar vastgoed buiten bereik van banken gebracht. De corporatie en de banken onderhandelen stevig door onder tijdsdruk.

Maandag heeft Vestia de rollen weten om te draaien. Op uitnodiging van de woningcorporatie waren internationale bankiers naar Amsterdam gekomen. Om te praten over een oplossing voor de miljardenschuld die Vestia bij hen heeft. En toen werden de banken zelf verrast door ‘de kleine lettertjes’.

Alle grote namen waren in het kantoor van Houthoff Buruma aan de Zuidas: de advocaat van het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), de financiële toezichthouder op corporaties. Van ABN Amro en de Rabobank, tot de Deutsche Bank, het Britse Barclays en het Japanse Nomura. Elf banken waar Vestia rentecontracten bij afsloot en nu grote schulden bij heeft, waren aanwezig. Alleen ING ontbrak – daar zijn de rentecontracten inmiddels mee afgewikkeld.

Gerard Erents, interim-directeur van Vestia, hield een presentatie voor de internationale gasten. Over de belabberde financiële situatie, over de schade voor de Nederlandse volkshuisvesting. Hij deed de banken een voorstel: kwijtschelding van 700 miljoen euro van de 2,1 miljard euro die Vestia de banken schuldig is.

Vestia was die middag veel aan het woord. Van de banken zouden de Amerikaanse Citibank en J.P. Morgan erg aanwezig zijn geweest. Zo werd er van een uur tot half vijf gepraat – inclusief koffiepauzes.

Zijn troef bewaarde Erents tot het eind van de bijeenkomst. Om 12:59 uur, één minuut voor aanvang van het overleg, was bijna al het vastgoed van Vestia al veilig gesteld voor schuldeisers. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) kreeg op dat moment het vastgoed in onderpand, middels het recht van eerste hypotheek. Het WSW had al recht op dat onderpand, zo was het in de contracten met Vestia afgesproken. Het waarborgfonds staat namelijk garant voor leningen van Vestia.

De actie van Vestia en het WSW leidt tot een patstelling. Als de corporatie failliet gaat, staat het WSW door het hypotheekrecht vooraan in de rij van schuldeisers. De vraag is of dan nog wat overblijft voor de banken. In totaal heeft Vestia voor 8 miljard euro aan vastgoed in hypotheek gegeven aan het WSW.

Dat regelde WSW-directeur Roland van der Post die ochtend bij notaris René Spit in Den Haag, van het kantoor Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn. Hij liet daar de hypotheekakte van 8 miljard opstellen. De Raad van Commissarissen van Vestia gaf er op 15 mei al toestemming voor, blijkt uit de akte.

Het tijdstip dat de akte werd ingeschreven bij het Kadaster – 12:59 uur – is pikant. Misschien waren de banken wel helemaal niet komen opdagen voor overleg met Vestia als ze van de actie hadden geweten?

De akte omvat 1.397 pagina’s aan vastgoed door het hele land. Aalten, Herpen, Maassluis, Niebert, Rotterdam, Sexbierum, Zoetermeer; zo gaat het maar door. Vanwege het grote aantal „ondergezette percelen” staat de akte zelfs nog niet helemaal online, meldt het Kadaster.

Zo eindigde het eerste overleg tussen Vestia en de banken hard tegen hard. Bij de banken overheerste verbazing en onbegrip. Ze kwamen in een comfortabele positie. Nu lijkt het erop dat Vestia het initiatief naar zich toe heeft getrokken. Met dezelfde technieken die banken hanteren.

Intussen staat het overleg onder druk door demissionair minister Spies van Binnenlandse Zaken. De minister wil dat Vestia voor 1 juni met de banken afspraken heeft over de afbouw van de rentecontracten. Tegelijkertijd brengt de lage rente Vestia met de dag in grotere problemen. In twee weken tijd is het tekort op de rentecontracten met 600 miljoen euro gestegen tot 2,1 miljard.

Vestia, de banken, het CFV en WSW wilden niet reageren.