Geweten van het web slaat alarm

Opnieuw bedreigt een besloten telecomverdrag het vrije web, zegt Vint Cerf, een van de grondleggers van het internet. Googles ‘evangelist’ wil minder regels en meer eigen verantwoordelijkheid.

Acta, Sopa en Pipa. Geen moderne meisjesnamen, maar recente pogingen van Amerikaanse en Europese overheden om met wetgeving meer greep te krijgen op online piraterij en criminaliteit.

Internetbedrijven worden zenuwachtig als overheden nieuwe regels voor het web bedenken zonder dat belanghebbende organisaties mee mogen praten. Dat leidde eerder nog tot een blackout van Wikipedia, als ultiem protest tegen SOPA, de Stop Online Piracy Act.

Inmiddels is de internetbranche een nieuwe lobby begonnen tegen pogingen van de International Telecommunication Union (ITU) om meer controle te krijgen over het web. Een uitbreiding van de ITU-regels, gepland voor december, zou overheden in staat stellen om webdiensten te blokkeren of te filteren, waarschuwt Vint Cerf.

De 68-jarige Amerikaan was afgelopen week in Brussel om met leden van het Europese parlement te praten over onder meer cyberveiligheid en de omstreden ITU-plannen. Cerf legde in de jaren zeventig en tachtig de fundamenten van het web en is nu in dienst van Google als chief evangelist – wandelend geweten van het web en lobbyist voor het grootste internetbedrijf ter wereld.

In Googles Europese hoofdkantoor legt hij uit waarom het web überhaupt groot geworden is: „Omdat het initiatief kwam van techneuten, bedrijven en burgerorganisaties. Overheden bemoeiden zich er pas later mee.”

Cerfs noemt ITU „een nieuw front in de strijd om het web”. Zijn belangrijkste bezwaar is dat landen die censuur toepassen mee kunnen beslissen over internet. Daarnaast is het volgens hem onmogelijk om via eenzijdige regels cybercriminaliteit of piraterij te bestrijden. „Je hebt in ieder geval de medewerking nodig van private bedrijven. Dus daarom horen die belanghebbenden ook aan tafel bij nieuwe wetgeving.”

Nieuwe regels doen het web vaak meer kwaad doen dan goed, zegt Cerf. „ Maar internet zou een stuk veiliger worden als online bedrijven en internetgebruikers meer verantwoordelijkheid nemen.” 

Hij klopt op zijn borst, waar een token hangt: een klein apparaatje dat eenmalige wachtwoorden genereert. „Met deze piepkleine sleutel, of een app op je telefoon die hetzelfde doet, ben je veel veiliger dan met vaste wachtwoorden. Die worden vaak voor meerdere webdiensten tegelijk gebruikt en dat is riskant.”

Vint Cerfs bezoek aan Brussel staat los van het onderzoek dat de Europese Commissie uitvoert naar mogelijk machtsmisbruik van Googles zoekmachine. Maandag kreeg het internetbedrijf van eurocommissaris Almunia (Mededinging) te horen dat het moet stoppen eigen diensten een voorkeurspositie te geven. Google kan met technische aanpassingen wellicht een grote boete voorkomen.

In een eerste, officiële reactie heeft Google aangegeven dat het „graag bereid” is te onderhandelen. Het bedrijf zegt te kampen met groeiende concurrentie, ook al heeft de zoekmachine 94 procent marktaandeel in Europa. Ook maakt Google er geen geheim van dat het EU-onderzoek tot stand is gekomen door handig getouwtrek van aartsconcurrent Microsoft.

De EU veroordeelde Microsoft zelf ook herhaaldelijk wegens machtsmisbruik. Zo mocht Internet Explorer (IE) niet meer de standaardbrowser in Windows zijn.

De gevolgen bleven niet uit: volgens de jongste cijfers is IE niet meer de meest gebruikte webbrowser ter wereld. Die eer is nu aan Google Chrome.

Marc Hijink