Fijn,Will Smith doet zijn trucje

Superster Will Smith verdween vier jaar van het doek na een aantal niet echt geslaagde tragische rollen. In de vertrouwde schoenen van ‘agent J.’ maakt hij een soort comeback.

De mannen in het zwart waren al tien jaar spoorloos, Will Smith zelf vier jaar. En nu heeft hij nog zes tot zeven jaar rennen en springen in zich, rekende de 43-jarige komische actieheld vorige week de pers voor – stunts vallen hem zwaar.

MIB III is een soort comeback voor Smith, die na het melodrama Seven Pounds in 2008 onder de radar verdween. Terug als agent J. die met zijn stoïcijnse collega K. (Tommy Lee Jones, en Josh Brolin in een jongere versie) de orde bewaart onder buitenaardse immigranten. Men in Black: het zijn schoenen die hem passen, zegt Smith. En na zijn sabbatical heeft hij die zekerheid nodig.

Is Will Smith nog cool? Kent de jeugd hem? Zijn fenomenale charme is hij niet kwijt. Op school in Philadelphia heette Smith al ‘The Prince’ omdat hij alles gedaan kreeg. Vanaf 1985 maakte hij naam met de zonnige middenklasserap van het duo DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince, smeet hij met geld en ging hij bijna failliet tot de sitcom The Fresh Prince of Bel Air in 1990 een reddingsboei bood. Vanaf 1995 klom hij snel naar de top van Hollywoods A-lijst met drie filmhits op rij: Bad Boys, Independence Day en Men in Black. In een tijdperk waarin de invloed van filmsterren taande, garandeerde Smiths naam succes: zelfs bij een fiasco als Wild Wild West. Hij kreeg acht films op rij op nummer 1 in de VS, een record, en bracht de studio 5,7 miljard dollar in het laatje. Will Smith is niet alleen Hollywoods grootste zwarte filmster, hij is de grootste ster, punt.

Tot 2008: toen werd het stil. Het was na een periode waarin hij erkenning zocht met tragische rollen: ook Smith wil graag zijn wat hij niet is. Na 2005 wisselde hij komisch repertoire (Hitch, Hancock) af met zwaarmoedig drama: The Pursuit of Happyness (2006) en Seven Pounds (2008). Druilfilms waarin Smith geconstipeerd rondliep, een zorgelijke frons in het voorhoofd geëtst. Zo wil je hem niet zien: zijn kracht ligt in energie en optimisme, in een aanstekelijke combinatie van bluf en zelfspot. Will Smith kan beter een ‘straight man’ naast zich hebben die geconstipeerd acteert, zoals Agent K. in Men in Black. Zijn enige Oscarnominatie kreeg hij als vrolijk ketende Mohammed Ali in Ali (2001).

Zelf weet hij niet precies waarom hij vier jaar uit beeld verdween: in interviews zegt hij dat hij het druk had met het familiebedrijf. Een tv-show voor echtgenote Jada Pinkett, een hitsingel van dochter Willow, zoon Jaden als ster in The Karate Kid. „En dan merk je opeens dat je al drie jaar niet voor een camera stond.”

Voordeel is dat Smith nu in elk geval weer doet wat hij goed kan, al is MIB III geen probleemloze comeback. Deel twee ontaardde in 2001 in een loopgravenoorlog tussen regisseur Barry Sonnenfeld en producer Walter Parkes, en ook deel drie vertoonde alle tekenen van een getroebleerde productie. Het draaien werd in november 2010 gehaast aangevangen met een half voltooid script: Sony vreesde dat de staat New York een belastingaftrekmaatregel zou schrappen die de film 35 miljoen dollar kon opleveren - de maatregel werd uiteindelijk vijf jaar verlengd. Het plan was om voor Kerst de scènes in het heden op te nemen en de tweede akte, die in 1969 speelt, tijdens de kerstvakantie te herschrijven. Met name Smith was ontevreden en bemoeide zich actief met het script.

Bevat een script tijdreizen, zoals MIB III, dan zijn er bij elke ingreep talloze ‘bullshitgaten’ te pluggen, aldus regisseur Sonnenfeld. Een ware Rubik-kubus, en hoewel Will Smith een Rubik-kubus binnen 55 seconden kan oplossen, duurde het tot eind maart voordat de opnames werden hervat. Een fikse schadepost, want naast de ingehuurde scriptdoctors werden cast en crew gewoon doorbetaald. Tussendoor was Smiths gargantueske trailer die in New York stond geparkeerd een dankbaar onderwerp van de roddelpers, en werden ook zijn divaneigingen besproken.

Tijdens de promotie van een film sluiten de rijen zich, maar Sonnenfeld gaf Smith een dubieus compliment toen hij zichzelf in The Vulture een neuroticus noemde. „Ik ben een mix van eigenliefde en zelfhaat, Will is alleen eigenliefde.”

Gezien die voorgeschiedenis is MIB III nog best geslaagd, maar of hij de 400 miljoen dollar die de film inclusief promotie kost ook terugverdient? Will Smith blijft in elk geval nog even op veilig terrein, als olijke actieheld in vervolgfilms (sequels): Hancock 2, I, Robot 2, Bad Boys 3, I Am Legend 2 – momenteel draait hij een sciencefictionfilm met zoon Jaden. Al gaan niet al die films door, aldus Smith. „Ik ben Sequelman niet.”