Egyptenaren naar stembus voor eerste vrije presidentsverkiezingen sinds Mubarak

Egyptenaren in Kairo brengen hun stem uit. Foto Reuters / Suhaib Salem

Na zestig jaar onder een dictatuur te hebben geleefd, kunnen de Egyptenaren vandaag en morgen voor het eerst een president kiezen. De vrije presidentsverkiezing is het voorlopige sluitstuk van de opstand die vorig jaar Hosni Mubarak ten val bracht.

Geen gedoodverfde winnaar

In nrc.next schrijft correspondent Gert van Langendonck vandaag dat het voor het eerst in zestig jaar niet bij voorbaat vaststaat wie de winnaar is. Onder de twaalf kandidaten is geen gedoodverfde winnaar, maar vier kandidaten zijn favoriet. Daaronder zitten twee oudgedienden van het gevallen regime.

  • Amr Moussa (75) was onder Mubarak tien jaar lang minister van Buitenlandse Zaken. Ook was hij tien jaar het hoofd van de Arabische Liga.
  • Ahmed Shafiq (70) is ook een oudgediende van het regime, al diende hij maar heel kort onder Mubarak. In januari 2011, kort na het begin van de massale protesten, werd hij aangesteld als premier. Hij bleef aan toen Mubarak half februari van het toneel verdween, maar stapte in maart van dat jaar ook op.
  • Abdel Moneim Aboul Fotouh (60) doet is een voormalige Moslimbroeder, maar doet nu als onafhankelijke kandidaat aan de verkiezingen mee. Hij is uit de Moslimbroederschap gezet omdat hij zich kandidaat stelde voor de verkiezingen.
  • Mohammed Morsi (60) is de officiële kandidaat van de onder het regime van Mubarak verboden Moslimbroeders.

De verwachting is dat geen van de kandidaten de benodigde meerderheid zal behalen, waardoor er een tweede ronde nodig zal zijn. Die zal op 16 en 17 juni worden gehouden. Op 1 juli zal het leger dan formeel de macht overdragen aan de nieuwe leider. Of het leger na de verkiezingen ook echt afstand wil doen van de macht, zoals beloofd, valt nog af te wachten. Waarnemers verwachten dat de invloed groot zal blijven.

Lees hier een uitgebreid artikel over de vier kanshebbers.

‘Egypte onherkenbaar veranderd’

Volgens Langendonck is het optimisme over de ‘Arabische lente’ het afgelopen anderhalf jaar behoorlijk afgekoeld, maar is Egypte tegelijkertijd ook onherkenbaar veranderd. Langendonck:

“Vooral met betrekking tot Egypte, het grootste Arabische land en een historisch gidsland, waren de verwachtingen hooggespannen. Te hoog, misschien. De parlementsverkiezingen begin dit jaar werden gewonnen door de Moslimbroederschap en de nog radicalere salafisten. En tot nader order is het nog altijd de militaire junta die het voor het zeggen heeft. De pessimisten die waarschuwden dat democratie in de Arabische wereld alleen slecht kon aflopen, lijken gelijk te krijgen.

Tegelijkertijd is Egypte het afgelopen jaar onherkenbaar veranderd. Vóór de opstand lokten betogingen tegen het regime hooguit tientallen mensen, die ook prompt gearresteerd werden. Nu gaan de Egyptenaren met honderdduizenden tegelijk de straat op. Vóór de opstand praatten de Egyptenaren over voetbal omdat dat een veilig thema was. Nu praat iedereen honderduit over de politiek.”

De officiële uitslag van de verkiezingen wordt op 29 mei verwacht.