‘Alles is beter dan een fundamentalist’

Vandaag en morgen stemmen Egyptenaren voor een president. Voor het eerst in 60 jaar staat de uitslag niet al vast. „Echte verandering gaat nog wat langer duren.”

Een vrouw brengt haar stem uit in een stembureau in Kairo. De Egyptische presidentsverkiezingen zijn vandaag en morgen. Foto AFP

Miral Brinji (27) krijgt de laatste dagen de wind van voren van haar vrienden. „Ze zeggen dat ik ‘feloul’ ben omdat ik voor Moussa ga stemmen.” Feloul is hoe de Egyptische activisten de overblijfselen – sommigen zeggen de remsporen – van het regime van Hosni Mubarak noemen.

In de presidentsverkiezingen die vandaag en morgen plaatsvinden zijn er twee feloul-kandidaten: Amr Moussa, minister van Buitenlandse Zaken onder Mubarak, en vooral Ahmed Shafiq, de laatste premier onder het oude regime.

De 6 april-beweging, die vorig jaar mee aan de basis lag van de opstand, heeft de afgelopen maanden fel campagne gevoerd tegen Moussa en Shafiq. „Wij vragen onze leden om op een van de drie revolutionaire kandidaten te stemmen: Hamdeen Sabahi, Khaled Ali of Abdelmoneim Abol-Fottouh”, zegt Ahmed Maher, de leider van 6 april.

Brinji, zelf een activiste van het Tahrirplein, vindt dat onzin. „Een revolutionair is nog geen goede president. Moussa kent alle wereldleiders en zij kennen hem. Egypte gaat zo iemand nodig hebben.”

Mocht er een tweede ronde komen tussen een fundamentalist en Shafiq zou ze zelfs voor die laatste stemmen. „Ik weet: hij heeft bloed aan de handen maar alles is beter dan een fundamentalist. Want dan wordt Egypte straks zoals Iran.”

Men kan niet zeggen dat de Egyptische presidentsverkiezingen, de eerste sinds 60 jaar waarbij de uitslag niet bij voorbaat vastligt, niet spannend zijn. In de vele peilingen heeft elk van de vier topkandidaten wel eens aan de leiding gestaan: Moussa, Shafiq, Mohamed Morsi, de kandidaat van de Moslimbroederschap, en Abol-Fottouh, een dissident van de Moslimbroederschap. Zelfs Sabahi is de afgelopen week een inhaalmanoeuvre begonnen. Khaled Ali, met zijn 40 jaar de jongste kandidaat, bengelt onderaan.

Als het van de taxichauffeurs in Kairo afhangt, dan wordt het Shafiq. Daar waar Moussa zijn banden met Mubaraks regime probeert weg te stoppen, speelt Shafiq zijn feloul-verleden juist uit. Veel mensen die vinden dat het vroeger beter was vinden dat goed.

Amr Moussa is de veilige keuze: de man van het compromis. Veel christenen zullen wellicht voor Moussa of Shafiq stemmen omdat ze bang zijn voor hun toekomst onder een fundamentalistische president.

Abol-Fottouh voerde de meest hippe campagne maar zijn aanhang is zo divers dat velen zich afvragen wier president hij zal zijn: die van de ultraconservatieve salafisten, de Moslimbroeders of de liberalen?

Sabahi werpt zich op als de kandidaat van de armen, van wie er in Egypte veel zijn, en hij is geliefd bij de revolutionairen. Het enige minpunt is dat hij als pan-Arabist goede relaties onderhield met Iraks Saddam Hussein en Libiës Moammar Gaddafi. Morsi is veruit de saaiste kandidaat maar hij heeft de organisatie van de Moslimbroeders achter zich.

Zoals steeds zijn de revolutionairen van het eerste uur hopeloos verdeeld. „We hebben nog geprobeerd iedereen te overreden zich achter één revolutionaire kandidaat te scharen”, zegt Maher. „Maar alle drie kandidaten hebben dat geweigerd. Ze hebben elk hun eigen agenda.” Toch wanhoopt Maher niet. „Er zijn nog veel problemen, in de eerste plaats de vraag welke rol het leger gaat spelen. Maar het is een eerste stap in de goede richting. Echte verandering gaat wat langer duren.”