Zijn straf is hoog, niet uitzichtloos

Robert M. (28) is veroordeeld tot 18 jaar cel en tbs. Schokkend, noemde de rechter zijn daden. Richard van O. kreeg zes jaar gevangenisstraf opgelegd.

Verslaggevers

Amsterdam. Parketagenten springen op, verwarring in de zaal. Robert M. heeft het water uit zijn plastic bekertje naar rechter Frans Bauduin gegooid. De voorzitter krimpt even ineen als de druppels hem raken, maar leest dan verder terwijl hij de blaadjes met het vonnis schoonveegt.

M. gooide het water op het moment dat Bauduin concludeerde dat zijn spijtbetuiging „niet serieus” kon worden genomen. „U bent een idioot”, schreeuwt M. naar Bauduin. Tegen een parketagent die een hand op zijn schouder legt, sist hij: „Haal me hier weg.” Bauduin zegt: „U blijft zitten en hoort aan wat er gezegd wordt.”

Robert M., de man die in vier jaar tijd 67 baby’s en peuters misbruikte en een deel ervan verkrachtte, kreeg gisteren 18 jaar gevangenisstraf en tbs opgelegd. De rechtbank acht alle ten laste gelegde feiten bewezen. Dat waren naast het misbruik ook het vervaardigen en verspreiden van kinderporno. Samen met zijn echtgenoot was hij in het bezit van 46.803 foto’s en 3.672 films.

Tegen M. was twintig jaar gevangenisstraf en tbs geëist. De rechtbank legde twee jaar minder op omdat M. door het Pieter Baan Centrum verminderd toerekeningsvatbaar werd geacht. Andere straf verlagende omstandigheden waren er wel, vond de rechtbank, maar die „verbleekten” bij de door M. gepleegde feiten.

De rechtbank beoordeelt de bekennende verklaringen van M. als „consistent en betrouwbaar”. M. heeft volgens de rechtbank „een buitengewoon goed en geordend geheugen”. M. „imponeerde” volgens de rechtbank met zijn uiterst berekenende werkwijze, het aftasten van kansen, het handig gebruikmaken van de gelegenheid, „de instrumentele relatie” met zijn partner en „de haast zakelijke verslaglegging” van het misbruik in chats op internet en de „compacte adviezen aan gelijkgestemden”.

Ter zitting imponeerde volgens de rechter niet alleen zijn afstandelijke houding ten opzichte van de slachtoffers, maar ook zijn desinteresse voor de positie en de verklaringen van zijn echtgenoot. Van de verdachte is het beeld ontstaan dat hij, ondanks zijn verminderde toerekeningsvatbaarheid, in staat was tot „heldere denkkracht en heldere besluitvorming”.

Over zijn spijtbetuiging zei de rechter nog dat die „niet in lijn was” met zijn houding tijdens het proces. „Verdachte is eerder geheel in beslag genomen door zijn eigen levenskansen en perspectieven. Dit onvermogen om zich open te stellen voor en in te leven in andermans leven, lijkt een deel van de persoonlijkheid van verdachte te zijn.” Om na zijn tbs eventueel te kunnen terugkeren in de maatschappij „zal de verdachte intensieve begeleiding nodig hebben”, aldus Bauduin.

Robert M.’s echtgenoot Richard van O. kreeg zes jaar gevangenisstraf opgelegd, terwijl het OM twaalf jaar had geëist. Hij werd veroordeeld voor ontucht met een tiener, het bezit van kinderporno en medeplichtigheid aan het misbruik van de zeer jonge kinderen door zijn man. Maar de rechtbank was het niet met het OM eens dat Van O. schuldig is aan het juridisch zwaarwegender medeplegen van dat misbruik.

Voor een veroordeling wegens medeplegen is vereist dat de daders een „bewuste en nauwe samenwerking” zijn aangegaan met hetzelfde oogmerk. De rechtbank vindt dat Van O. „zeer behulpzaam” is geweest bij het misbruik, maar veroordeelt hem alleen voor het minder zware medeplichtigheid. Die medeplichtigheid bleek onder meer uit het halen van glijmiddel.

Gisteren lieten zowel de advocaten van Van O. als het OM weten in beroep te gaan tegen het vonnis. De rechtbank nam de conclusies van het Pieter Baan Centrum over Van O. over. Hij heeft een „onrijpe identiteit” en vaart „geen eigen koers”.

Ouders hebben volgens advocaat Richard Korver wisselend gereageerd. De meesten zijn tevreden over het vonnis tegen M. maar teleurgesteld over dat tegen Van O., zei hij. De rechtbank heeft een vergoeding voor immateriële schade toegekend aan de kinderen, maar niet aan hun ouders. M. moet een bedrag van bijna vijf ton betalen en Richard van O. bijna vier ton. De overige schadeclaims zijn volgens de rechtbank niet toewijsbaar of te ingewikkeld om in het strafproces te behandelen. Daarvoor zullen ouders zich tot de civiele rechter moeten wenden.