Westerse alliantie is doodmoe

De NAVO en haar bondgenoten beginnen eind dit jaar met de terugtrekking uit Afghanistan. Eind 2014 zijn alle westerse troepen weg uit het getroebleerde Centraal-Aziatische land. Maar de NAVO-partners laten Afghanistan daarna niet in de steek, hebben ze gisteren tijdens een topberaad van regeringsleiders in Chicago afgesproken.

Volgens president Obama van de Verenigde Staten is de tijd rijp. „Onze troepen hebben het momentum van de Talibaan gebroken.” Of het land over anderhalf jaar inderdaad op eigen benen kan staan, durfde minister Hillen van Defensie niet te bevestigen. Maar hij heeft hoop. De Internationale declamerend zei hij: „Begeerte heeft hen aangeraakt.”

Die begeerte willen de westerse bondgenoten vanaf 2015 faciliteren met financiële hulp voor het trainen, adviseren en ondersteunen van de Afghaanse veiligheidstroepen, die dan de soevereiniteit en integriteit van de staat moeten bewaken. Dat kost jaarlijks 4,1 miljard dollar. De VS betalen ruim de helft (2,3 miljard) en de Afghanen 0,5 miljard dollar. De resterende 1,3 miljard moet door de rest worden opgebracht, in een tijd waarin sanering van de overheidsuitgaven bovenaan de agenda van bijna alle NAVO-lidstaten staat. Het is al te optimistisch om te denken dat daarvoor maatschappelijk draagvlak bestaat.

Omgekeerd kan ook het geduld van de Amerikanen met de Europese bondgenoten opraken. In Europa wordt beduidend minder uitgegeven aan defensie dan in Amerika, dat driekwart van de militaire uitgaven van de NAVO betaalt. De Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Ivo Daalder, zei vorige week in deze krant: „We gaan niet dreigen”, maar deze „curve moet worden omgebogen.”

Dat geldt ook voor de steun aan Afghanistan. Want het ideaalbeeld dat de NAVO voor de Afghaanse bevolking schetst, zal niet zomaar een realiteit worden. Isolement dreigt eerder. En dus ook een terugval van Afghanistan naar een duister verleden, waaruit de westerse alliantie het land nu al een decennium probeert te verheffen. Een scenario dat in de verte lijkt op dat van de Sovjet-Unie, de supermacht die tussen 1979 en 1989 hardhandig maar tevergeefs intervenieerde, is niet uitgesloten.

VS en Pakistan kun nu al niet hun conflict over de (nevenschade van) Amerikaanse luchtaanvallen in de grensregio bij leggen. Met als gevolg dat bevoorrading over Pakistaans grondgebied onmogelijk is.

Dat de alliantie gebruik mag gaan maken van een basis bij Oeljanovsk aan de Wolga biedt weinig soelaas. Voor Rusland is deze gastvrijheid een middel om meer invloed op de NAVO te krijgen. Poetin speelt het hard.

Het is een ouderwets woord. Maar zonder solidariteit binnen de NAVO is de alliantie vleugellam: binnen en buiten Afghanistan.