Column

Trintignant is terug en zijn wraak is de poëzie

Uit de documentaire Joschka und Herr Fischer (ARTE)

Filmacteur Jean-Louis Trintignant (81) betrad deze week de rode loper van het festival van Cannes, wegens zijn eerste hoofdrol in meer dan tien jaar. Eigenlijk had hij geen zin in de film, Michael Hanekes Amour, omdat hij het verhaal te triest vond, zo vertrouwde hij vriend en generatiegenoot Serge Korber toe in diens documentaire portret Jean-Louis Trintignant, pourquoi que je vis, dat ARTE gisteren heel alert voor het eerst vertoonde.

Het is een mooi portret geworden, met extreem close gedraaide sprekende hoofden van broze oude mannen, zoals de regisseurs Claude Lelouch en Costa-Gavras. Je komt ook meer te weten over het geheim van Trintignants legendarische kwaliteiten. Hij heeft altijd iets vrouwelijks en aards, om niet te zeggen boers. In zijn jeugd in de Provence moest hij soms meisjeskleren dragen en het kostte hem in Parijs moeite zijn zuidelijke accent kwijt te raken. Brigitte Bardot, tegenspeelster in zijn eerste hit Et Dieu créa la femme (1956), vond hem „te klein, en ook nog lelijk”. Het verhinderde niet dat ze een affaire met hem begon, waarvan Trintignant nu zegt dat hij de meest begeerde vrouw ter wereld niet had kunnen weerstaan, totdat hij haar op een dag met een andere man aantrof.

Voor het grootste deel bestaat de documentaire uit filmherinneringen, aan parels als Un homme et une femme (Gouden Palm 1966) en Z (acteerprijs Cannes 1969), naast talrijke Italiaanse klassiekers. Haneke beschrijft de schoonheid van Trintignants sterfscène in de spaghettiwestern Il grande silenzio.

Wat in het portret van ruim een uur niet of slechts verhuld aan de orde komt is de turbulentie in Trintignants privéleven.

In Nederland of Amerika zou het onmogelijk zijn geweest zo’n portret te maken zonder referenties aan de moord op zijn dochter Marie, ook een actrice, door een jaloerse minnaar. In Frans-Duitse coöperatie wordt liever stil gestaan bij de poëzievoorstelling (Prévert, Vian) waarmee de acteur door het land trekt, en vooral op het platteland warm onthaald wordt.

Ik moest er steeds aan denken bij elke herhaling van de uitspraak van het vonnis in de Amsterdamse zedenzaak, waarbij rechter Frans Bauduin een voltreffer uit een waterbeker ontvangt van de veroordeelde kinderverkrachter Robert M. Het opmerkelijke is dat de machteloze woede van M. (te vergelijken met de wijn die Joran van der Sloot naar Peter R. de Vries gooide na een uitzending van Pauw & Witteman) de ouders van de slachtoffers, naar verluidt, intens plezier deed. Hij moest wel heel erg teleurgesteld zijn, gelukkig!

Als je kind iets aangedaan wordt, dan wil je wraak, vernedering, de hoogste straf. Of op z’n minst een onverstoorbare rechter die zich niet laat onderbreken. Voor ons is het slechts voyeurisme.