Net te weinig inkomsten is Stroom fataal

Beeldende kunst

Staatssecretaris Zijlstra zegt dat hij het advies van de raad grotendeels zal volgen. Maar Stroom krijgt geen subsidie, ook al wil de raad dat.

Den Haag 22-5-2012 Arno van Roosmalen met personeel in vergadering en voor het filliaal van stroom in Den Haag. Hij zegt dat stroom niet de nieuwe Mauro van de Kunst mag worden. Foto Floren van Olden (bewerkt op locatie nog even nakijken)

Stroom en De Paviljoens, twee presentatie-instellingen voor beeldende kunst, zijn gestruikeld over de eigen inkomstennorm die het kabinet heeft ingesteld voor culturele instellingen. De Raad voor Cultuur vindt beide instellingen kwalitatief van hoog niveau en stelt dat zij eigenlijk subsidie verdienen. Maar de instellingen zitten onder de grens van gemiddeld 17,5 procent eigen inkomsten in 2010 en 2011. Die norm geldt als zogenoemd ‘knock-out’-criterium: een instelling die eronder zit, krijgt geen subsidie.

De raad stond voor de taak zes presentatie-instellingen voor beeldende kunst te kiezen uit negentien aanvragen. Vier krijgen elk 5 ton per jaar, twee krijgen 2 ton. De Raad heeft gekozen voor De Appel, Stroom, MU, Marres, Witte de With en BAK. De raad heeft eerst naar de kwaliteit van de instellingen gekeken en naar hun plannen voor de komende jaren. Pas op een later moment kreeg de raad een lijst met de eigen inkomstenpercentages toegestuurd van het ministerie.

Stroom en De Paviljoens behoren volgens de raad tot de zes beste presentatie-instellingen in Nederland. Maar De Paviljoens (Almere) had gemiddeld 8,4 procent eigen inkomsten en Stroom (Den Haag) 16,4 procent. Op grond daarvan heeft de raad De Paviljoens een negatief subsidieadvies gegeven. In het advies staat: „De ministeriële regeling is hier doorslaggevend geweest boven kwaliteit, tot ongenoegen van de raad. Hij zou het zeer betreuren wanneer het voortbestaan van De Paviljoens hierdoor in gevaar komt.”

Bij Stroom pleit de raad ervoor het „ternauwernood” niet halen van de norm door de vingers te zien, wegens „de excellente kwaliteit” van de instelling, en 2 ton subsidie te verstrekken. Maar staatssecretaris Zijlstra (VVD, Cultuur) heeft al tegen de voorzitter van de raad, Joop Daalmeijer, gezegd dat hij dit advies niet zal volgen.

Stroom zit ongeveer 10.000 euro onder de eigen inkomstennorm, zegt Daalmeijer. „Stroom heeft aannemelijk gemaakt dat het de komende jaren aan de eigen inkomstennorm zal voldoen. Het ondernemingsplan en de groeiprognose zijn realistisch.”

Stroom-directeur Arno van Roosmalen is gisteren „door een achtbaan van emoties gegaan”, zegt hij. „Natuurlijk zijn we heel blij met het positieve oordeel van de raad en de onderbouwing daarbij. Ik kan niet begrijpen dat de staatssecretaris dat advies zonder omhaal van woorden van tafel veegt. Hij stelt zich formalistisch op. Dat laat zien dat hij niet werkelijk geïnteresseerd is in het ondernemerschap van de instellingen.”

Ook De Paviljoens behoort volgens de raad tot de zes beste presentatie-instellingen in Nederland. De raad prijst onder meer het educatieve programma. Desondanks adviseert de raad negatief, omdat De Paviljoens ver onder de eigen inkomstennorm zit. De subsidie die De Paviljoens had kunnen krijgen, gaat nu naar MU Art Foundation (Eindhoven).

Directeur Macha Roesink van De Paviljoens zegt dat ze in de eerste plaats kijkt naar het positieve oordeel van de raad over de kwaliteit van haar instelling. „We wisten dat we de eigen inkomstennorm niet haalden. Toch hebben we een subsidieaanvraag ingediend, omdat het altijd goed is om plannen te formuleren. Wij zetten ideeën uit en initiëren projecten voor de lange termijn. Daar stoppen we nu niet ineens mee.” Wat het negatieve advies betekent voor de toekomst van De Paviljoens, kan ze nog niet zeggen.

Er was nog een derde presentatie-instelling met een te laag eigen inkomstenpercentage: de Vleeshal in Middelburg (1,4 procent). De kwaliteit van deze instelling wordt door de raad beoordeeld als „doorgaans hoog”, maar de raad vindt De Vleeshal „net iets minder onderscheidend” dan andere presentatie-instellingen. Dit, samen met de te lage eigen inkomsten, leidt tot een negatieve beoordeling. De Vleeshal was de enige instelling uit de provincie Zeeland die een aanvraag had ingediend. „Ik betreur het zeer dat er nu geen cent rijkssubsidie voor cultuur naar die provincie gaat”, zegt Daalmeijer.