Herstel komt van de starter

De crisis tast nu ook de hypotheekgarantie aan. Er ligt een plan klaar waarin de garantie alleen nog voor starters geldt.

Redacteur Arbeids- & Huizenmarkt

Rotterdam. Niet iedereen kan straks meer een huis kopen met rugdekking van de staat, als het aan Karel Schiffer ligt. De Nationale Hypotheek Garantie (NHG) moet in de toekomst alleen voor starters gelden, zegt de directeur van het waarborgfonds dat de NHG verstrekt. De regeling dreigt aan zijn eigen succes ten onder te gaan. Te veel mensen maken er gebruik van, waardoor de staat als achtervanger te veel risico zou lopen. Vijf vragen over het plan.

1 Hoe werkt de Nationale

Hypotheek Garantie?

De NHG beschermt huiseigenaren tegen een restschuld bij gedwongen verkoop. Als de opbrengst na veiling lager is dan de hypotheekschuld, dan betaalt Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) het verlies aan de bank. Voorwaarde is dat de betalingsproblemen buiten schuld van de huiseigenaren zijn ontstaan, bijvoorbeeld door scheiding of werkloosheid. Kopers van een huis tot 350.000 euro (per 1 juli tot 320.000 euro) kunnen NHG krijgen. De koper betaalt eenmalig 0,7 procent van de koopsom; het voordeel is dat je tot 0,6 procent minder hypotheekrente hoeft te betalen. Het WEW betaalt de restschulden uit het eigen vermogen (circa 740 miljoen euro). Raakt de kas ooit leeg, dan staat de overheid garant.

2 Wat moet er veranderen aan

de bestaande regeling?

Volgens het plan van het WEW kunnen straks alleen starters nog NHG krijgen. Doorstromers vallen buiten de regeling, ook hypotheken die worden overgesloten. In ruil voor de inperking van de garantie, wil het WEW dat de hypotheekregels voor starters soepeler worden. Starters zouden tot 106 procent van de woningwaarde moeten kunnen lenen, in plaats van de 100 procent uit het Lenteakkoord. Ook zouden starters de verbouwing van hun woning volledig moeten kunnen financieren.

3 Waarom wil de NHG de rege-

ling zo drastisch beperken?

De laatste jaren is het aantal eigenaren met NHG uitgedijd tot 940.000 eind vorig jaar. In totaal staat het WEW garant voor 136 miljard euro. Een „klein risico op een enorme aansprakelijkheid”, zegt Schiffer. Tegenover de schuldenberg staat de waarde van huizen en aflossingen op spaar- en beleggingshypotheken. Maar nu de huizenprijzen dalen en de AAA-kredietstatus van Nederland ter discussie staat, komt ook de NHG in het geding. Het ministerie van Financiën en De Nederlandsche Bank hebben al vaker hun zorgen geuit. Schiffer wil afschaffing van de regeling voorkomen. Hij spreekt van „pro-actief management”. Overigens ontkent hij dat het plan te maken heeft met valse claims op basis van echtscheiding. Tussen 2006 en 2011 steeg het aandeel claims bij de NHG op basis van scheiding van 20 procent naar 50 procent, terwijl het aantal scheidingen stabiel bleef (circa 32.000). Onder makelaars geldt het als truc om zonder restschuld te verhuizen.

4 Waarom moet de regeling

alleen voor starters gelden?

Het doel van het WEW is bevordering van het eigen woningbezit. En herstel van de woningmarkt begint bij starters. Als een starter een huis koopt, kan iemand anders doorstromen. Nu bestaat al bijna de helft van de eigenaren met NHG uit mensen onder de dertig jaar. Als het plan erdoor komt, verwacht Schiffer dat het jaarlijkse aantal NHG-verstrekkingen (136.529 in 2011) zal halveren.

5 Hoe gaat het verder met het

plan voor de NHG?

Dat is onduidelijk. De VVD heeft er gisteren Kamervragen over gesteld. Een nieuw kabinet zal zich mogelijk over het plan uitspreken. Schiffer heeft overleg gehad met De Nederlandsche Bank, de ministeries van Financiën en Binnenlandse Zaken en de Autoriteit Financiële Markten. Deze partijen willen niet reageren.