Foutje van de stagiair

Deze rubriek belicht elke dinsdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich onlangs uitsprak. Vandaag: is de stagiair aansprakelijk bij grote fouten?

Wie moet er betalen als de stagiair een grove fout maakt? Doorgaans is hun rol in het bedrijf juridisch gedekt door een stage- of praktijkovereenkomst. Maar werken zij formeel nu voor de school, of voor het bedrijf? En als de opleiding de stagiaire heeft verzekerd, wordt daarmee dan ook alvast eventuele aansprakelijkheid erkend? De kostbare blunder van één stagiair leidde tot een lange procedure. En tot duidelijkheid over de vraag hoe het écht zit.

Eerder dit jaar wees het gerechtshof in Arnhem (LJ BV 2352) arrest in een zaak van een konijnenhouder tegen een mbo-opleiding. Advocaat Petra Klein Gunnewiek van VBK-advocaten schreef er deze maand een commentaar bij. Volgens haar is dit de eerste keer dat een rechter beslist of schade door een werknemer of door een stagiaire juridisch echt vergelijkbaar zijn.

Het betrof een leerling (18) van de opleiding ‘bedrijfsleider veehouderij’ die in 2006 anderhalve maand stage liep in een konijnenhouderij. De jongen werkte onder dagelijks toezicht van het bedrijf, zonder loon. Hij moest een nieuwe stal ontsmetten en de konijnen daarheen overzetten.

Achteraf bleek dat hij dit in de verkeerde volgorde deed: hij plaatste eerst zo’n tweehonderd konijnen over en ging daarna de konijnenstal rond met een emmer water, waarin één dopje van het ontsmettingsmiddel Tegodor. Hij doopte een handveger in de emmer en spetterde om zich heen. Daarna stierven honderd konijnen en een veelvoud van hun jongen. Bij de overige konijnen nam de vruchtbaarheid flink af. Het bedrijf schatte de schade op 28.000 euro en stelde de stagiair en de schoolverzekeraar aansprakelijk.

In het proces werd flink geruzied over de vraag of de stagiair nou wel of geen opdracht had gekregen. Of dit ontsmettingsmiddel überhaupt, gezien de waarschuwingen op het etiket, wel gebruikt had mogen worden? Of de stagiair nu ondergeschikt aan het bedrijf of aan de school was? Bestaat er wel een arbeidsovereenkomst als er geen loon wordt betaald? En was de stal nu bewust roekeloos ontsmet? Is een stagiair die verzekerd is, daardoor eerder aansprakelijk? Of moet zo iemand juist beschermd worden?

Het bedrijf vindt in ieder geval dat de stagiair „bewust roekeloos” heeft gehandeld. De school zou ook onrechtmatig hebben gehandeld, omdat het een zwakke leerling had gestuurd die extra begeleiding nodig had.

Als de stagiair een gewone werknemer was geweest dan waren de regels vrij helder. Alleen bij opzet of bewuste roekeloosheid is de werknemer aansprakelijk. Die drempel is hoog. In het Citytax-arrest oordeelde Hoge Raad dat de werknemer pas zelf moet betalen als hij zich voor het ongeluk „daadwerkelijk bewust moet zijn van het roekeloze karakter van zijn gedraging”. Dat gold niet de taxichauffeur die een opgebroken straat inreed en de taxi beschadigde. Maar dat gold wel de bouwvakker die zich voor de lol aan de takel van een kraan vastgreep, zich liet ophijsen en op 13 meter hoogte, bang geworden, losliet.

De rechter beslist in deze zaak dat een stagiair juridisch inderdaad gelijkgesteld moet worden met een gewone werknemer. Dus was ook hier de beslissende vraag of de stagiair bewust roekeloos handelde. Op het etiket van het ontsmettingsmiddel stond dat het middel niet mocht worden „verneveld” en „bij voorkeur” niet in een ruimte met dieren mocht worden gebruikt. Volgens de rechter kreeg de jongen echter wel opdracht om Tegodor te halen om de stal te ontsmetten. Het bedrijf waarschuwde hem niet voor het gebruik. Ook was het advies op het etiket om het middel „bij voorkeur” niet bij dieren te gebruiken ruim geformuleerd. Daarom handelde de stagiair niet bewust roekeloos.

Advocate Klein Gunnewiek constateert dat de school en de stagiair wel waren verzekerd tegen wettelijke aansprakelijkheid. Maar daarvan was hier juist geen sprake. De wet beperkt de aansprakelijkheid van werknemers immers tot bewuste roekloosheid. En de rechter rekent een stagiair hier als werknemer. Als de stagiair met een kruiwagen een auto van een klant per ongeluk had beschadigd was het bedrijf ook aansprakelijk geweest. De stagiair is net zo ondergeschikt als een werknemer. En dus gelden voor de stagiair de gewone wettelijke regels die zijn aansprakelijkheid beperken.

Folkert Jensma

Tips? Mail naar ecorecht@nrc.nl