De geilheid van het verval

Twee fotografen leggen de leegstand vast in Detroit.

Tracy Metz

Redacteur Architectuur

De schoonheid, nee sterker nog, de geilheid van het verval: het levert beelden op waar je je ogen niet vanaf kunt houden. Met de gierende leegstand in vooral de Verenigde Staten hebben diverse fotografen deerniswekkende gebouwen ontdekt als een nieuw te ontginnen werkgebied. ‘Ruin porn’ wordt het genoemd, vooral door inwoners die zich boos maken dat hun stad wordt gebrandmerkt door deze hypnotiserende beelden van verval.

De Franse fotografen Yves Marchand en Romain Meffre zijn al tien jaar met leegstaande gebouwen bezig, eerst in Europa en sinds 2005 in Detroit. Tussen 2005 en 2009 reisden ze zevenmaal naar deze hoofdstad van de auto-industrie, die in de jaren vijftig nog de vierde stad van de VS was. Maar van de bevolking van twee miljoen is inmiddels meer dan de helft vertrokken en de boel staat te verkrotten. Het enorme Michigan Central Station staat eenzaam in een besneeuwde vlakte met verkeersborden die van een andere tijd getuigen. Fabriekshallen, hotels, klaslokalen, stationshallen, een theater, een synagoge – de fotografen konden overal zo naar binnen lopen, vertellen ze op de opening van hun eerste tentoonstelling in Nederland bij galerie Fontana Fortuna in Amsterdam.

Eind 2010 publiceerden Marchand en Meffre een mooi boek met deze foto’s, waarvan een selectie nu in de galerie te zien is. Voor wie het boek kent is het een sensatie om de beelden nu op groot formaat te zien. Alsof je er zo in kunt stappen. Op de messcherpe afdrukken zijn alle details nog beter te zien, bijvoorbeeld van het vervallen theater in de kamer op het oude politiebureau waar bewijsstukken werden bewaard: honkbalknuppel, gasmasker, mes, een wanordelijke kaartenbak.

Tegelijkertijd zet het je aan het denken over de sprong die de foto’s hiermee maken, van onderdelen van een groter documentair geheel naar zelfstandige kunstwerken. De fotografen zien dit project als een archief, zegt Yves Marchand, een inventarisatie van een pijnlijke verandering. Nu, als grote kunstwerken aan de muur – nu worden ze pas ruïneporno.

tentoonstelling

The Ruins of Detroit, Galerie Fontana Fortuna, Keizersgracht 105, Amsterdam. T/m 30 juni Inl. www.fontanafortuna.com ****