Al-Qaeda neemt wraak en zegt: 'dit is nog maar het begin'

Een Al-Qaeda-aanslag op het Jemenitische leger eiste gisteren 100 levens. Een Amerikaans-Jemenitisch offensief werkt volgens analisten averechts.

Al-Qaeda-op-het-Arabisch-Schiereiland had het aangekondigd: het zou gruwelijk wraak nemen voor het Jemenitische legeroffensief dat tegen de extremisten aan de gang is in het zuiden van het land. Tegen de honderd doden vielen er gisteren toen een zelfmoordterrorist in legeruniform zich in de hoofdstad Sana’a opblies midden tussen militairen die oefenden voor een parade die vandaag zou worden gehouden. Een woordvoerder van de extremisten bevestigde later dat dit de vergelding was voor de ,,misdrijven” van het leger.

De regionale Al-Qaeda, een fusieproduct van Saoedische en Jemenitische extremisten, heeft zijn bolwerken in het zuiden van Jemen het afgelopen jaar aanzienlijk versterkt. Terwijl in Sana’a een machtsstrijd woedde tussen president Saleh en een serie uitdagers, veroverden de extremisten steeds meer gebied, met inbegrip van enkele stadjes, waar ze een islamitisch kalifaat uitriepen.

President Saleh, die meer dan dertig jaar aan het bewind bleef door alle partijen tegen elkaar uit te spelen, hielp Al-Qaeda af en toe om machtstechnische redenen. Na zijn aftreden in februari tipte een legercommandant die door Salehs opvolger uit zijn commando was ontheven, Al-Qaeda voor een ophanden zijnde aanval. De extremisten slaagden er vervolgens in honderd militairen te doden, tientallen gevangen te nemen en beslag te leggen op hun tanks. Dit is de complexe werkelijkheid van Jemen.

Maar de groei van Al-Qaeda wordt mede in de hand gewerkt door het toenemend aantal Amerikaanse luchtaanvallen op Al-Qaeda-doelen. Deze kosten volgens onafhankelijke bronnen in Jemen ook veel burgers het leven en versterken anti-Amerikaanse gevoelens. Washington ziet deze Al-Qaeda, die zich als nevenactiviteit heeft gespecialiseerd in ‘onderbroekbommen’, als zijn „grootste externe terreurbedreiging”.

„Hoe je terroristen in Jemen kweekt”, kopte Micah Zenko van de Amerikaanse denktank Council on Foreign Relations vorige week een artikel over het Amerikaanse beleid ten aanzien van Jemen. Zenko volgt speciaal de Amerikaanse inzet van onbemande vliegtuigjes, drones, om (vermeende) terroristen in Afghanistan, Pakistan en Jemen te liquideren. Hij wijst erop dat de VS tot 2010 vier luchtaanvallen op doelen in Jemen uitvoerden en sindsdien nog eens tussen 45 en 100. Met name de laatste weken is het aantal aanvallen opgevoerd. In de tussentijd is de mankracht van Al-Qaeda volgens de Amerikaanse anti-terreurcoördinator John Brennan gegroeid van enkele honderden tot naar schatting meer dan duizend. Deze harde kern van strijders kan rekenen op logistieke hulp van omwonende stammen.

Zenko erkent dat er méér factoren in het spel zijn waardoor de extremisten sterker worden. Maar volgens hem „moet de groei van Al-Qaeda ernstige twijfel wekken aan de effectiviteit van de huidige strategie van de regering-Obama, en aan de logica van het werpen van nog meer bommen en het stationeren van meer troepen van de Speciale Eenheden”.

Voorlopig twijfelt de Amerikaanse regering niet. Zij heeft president Salehs opvolger, Abd-Rabbu Mansour Hadi, onder druk gezet een groot offensief tegen Al-Qaeda te openen dat nu door Amerikaanse Speciale Eenheden vanaf een Jemenitische basis in de buurt wordt gecoördineerd. Het Jemenitische ministerie van Defensie meldde dat de commandant van de eenheid zondag het front had geïnspecteerd. Zo zuigen de VS zichzelf weer een buitenlands conflict in.

Bij het offensief zijn sinds 12 mei volgens Jemenitische regeringscijfers meer dan 220 doden gevallen, in meerderheid extremisten. Maar er is geen enkele onafhankelijke bevestiging van de cijfers.

Al-Qaeda zwoer gisteren dat meer aanslagen volgen als het offensief niet wordt gestaakt. „We zullen wraak nemen, zo God het wil, en het vuur van de oorlog zal u overal bereiken. Wat gebeurde, is slechts het begin van een heilige oorlog ter verdediging van eer en heilige plichten.”