Vanaf nu dringt de tijd in WK-match

Na zes remises won uitdager Gelfand gisteren de zevende partij in de WK-match tegen wereldkampioen Anand. De schaakmatch is nu plotseling in een stroomversnelling terechtgekomen.

De eerste overwinning in de WK-match in Moskou tussen schaakwereldkampioen Vishy Anand en zijn uitdager Boris Gelfand is een feit. Na zes remises won Gelfand gisteren de zevende partij en hij staat nu met 4-3 voor. Anand heeft nog vijf partijen om de achterstand in te halen.

Het werd wel tijd, want tot gisteren was er weinig te zien geweest. De officiële website van de WK-match citeerde ter rechtvaardiging een gedicht van Majakovski: „Poëzie is als het uit de grond halen van radium, om een gram te winnen moet je een jaar werken, tonnen van erts uit woordenboeken zeven, alles voor dat ene kostbare woord.”

Zo was het dus met schaken ook, vond de website. Een jaar lang moesten de schakers zich keihard voorbereiden, en de buitenstaanders zagen daarvan niet eens het topje van de ijsberg. Frustrerend voor de schaakliefhebbers misschien, maar die zouden alles vergeven zodra er één monumentale partij kwam.

Gelfand speelde gisteren krachtig en gezond, maar monumentaal kun je de partij toch niet noemen, daarvoor was het verweer van Anand te krachteloos. Uit de opening kreeg hij een passieve stand en in het vervolg deed hij een paar makkelijke standaardzetten op momenten dat concreet rekenen geboden was. Toen hij tenslotte toch tot actie overging was het te laat.

Hij schaakte als een oude man, zei de Hongaarse commentator Peter Leko, die zelf in 2004 om het wereldkampioenschap speelde en dus van wanten weet. Afgelopen vrijdag zei Kasparov in dezelfde trant dat op de toernooien van de afgelopen jaren de glinstering uit de ogen van Anand was verdwenen, alsof hij er niet helemaal was.

Tijdens de persconferentie na de partij zat Anand erbij als een geslagen hond die de vragenstellers liever in de benen zou bijten dan een antwoord geven waar ze wat aan hadden. Het zal niet onvriendelijk bedoeld zijn geweest; Anand leek totaal uit het lood geslagen.

Gelfand sprak met de vriendelijke rust van iemand die het heel gewoon vond dat hij had gewonnen. Toch was het de eerste keer sinds het interzonale toernooi van Biel 1993 dat hij Anand in een partij met klassieke bedenktijd had verslagen.

Door zijn overwinning is de match in een stroomversnelling gekomen en een waarnemer in Moskou schreef dat zelfs de secondanten van Anand daar een beetje blij over waren, ondanks hun verdriet om de nederlaag.

De tijd van voorzichtig tasten naar zwakke plekjes is voorbij. Anand moet nu het vrolijke aanvalsspel laten zien waarin hij altijd uitblonk. Maar de tijd dringt, en of hij er nog toe in staat is weten we niet.

Boris Gelfand - Anand, zevende partij

1.d4 d5 2. c4 c6 3. Pc3 Pf6 4. e3 e6 5. Pf3 a6 De vierde keer in de match dat Anand dit speelt. 6. c5 Nu kiest Gelfand de meest ambitieuze zet. 6...Pbd7 7. Dc2 b6 8. cxb6 Pxb6 9. Ld2 c5 10. Tc1 cxd4 Een kleine concessie, misschien noodzakelijk. 11. exd4 Wit staat iets beter. 11...Ld6 12. Lg5 0-0 13. Ld3 h6 14. Lh4 Lb7 15. 0-0 Db8 16. Lg3 16. Lxf6 was verleidelijk, maar wit wil op de damevleugel spelen. 16...Tc8 17. De2 Lxg3 18. hxg3 Dd6 19. Tc2 Pbd7 20. Tfc1 Tab8 Karpov vond 20...Tc7 beter. 21. Pa4 Pe4 Dit is in ieder geval fout. Met 21...Txc2 viel het nadeel te beperken. 22. Txc8+ Lxc8 23. Dc2 g5 Een nerveuze zet die het er niet beter op maakt. 24. Dc7 Dxc7 25. Txc7 f6 26. Lxe4 dxe4 27. Pd2 f5 28. Pc4 Pf6 29. Pc5 Pd5 30. Ta7 Wit staat gewonnen. 30...Pb4 31. Pe5 Pc2 32. Pc6 Txb2 33. Tc7 Tb1+ 34. Kh2 e3 35. Txc8+ Kh7 36. Tc7+ Kh8 37. Pe5 e2 Zwart heeft nog spel gekregen, maar te laat. 38. Pxe6

Zwart gaf op. Hij kan een dame halen, maar dan gaat hij mat.