Les van Yvon: niet over de slacht praten

De KRO organiseerde een landdag rond Boer zoekt vrouw, met streekproducten, boerenondergoed en een flirtworkshop. Vrouw zoekt romantische boer, boer zoekt betrouwbare vrouw.

Poseren bij plastic koeien, een van de vele boerenproducten die te koop waren tijdens het evenement Boer Zoekt Vrouw Live, zaterdag in Vilsteren. Foto Sake Elzinga

Bij een kraampje kopen drie tienermeisjes T-shirts met bling bling-letters. „Proud to be a farmer”, staat erop. Ze zijn, samen met duizenden bezoekers, afgereisd naar het Overijsselse Vilsteren, voor de eerste editie van Boer Zoekt Vrouw Live.

Deze landdag van Boer zoekt vrouw is bedoeld om het zesde seizoen van het succesrijke programma in te luiden. Het evenement zal jaarlijks terugkeren, steeds op andere locaties. „Iedereen die hier rondloopt houdt van Boer zoekt vrouw”, zegt presentatrice Yvon Jaspers. „Voor mij is dit een thuiswedstrijd.”

Vandaag hoopt de KRO op 5.000 bezoekers. Fans moeten twaalf euro betalen, en krijgen daar een scala aan boerenactiviteiten voor terug. Zo is er een kalverenkeuring van Fokstudieclub Ommen („Dat kalf heeft stijl!”), kun je biggetjes en minipaardjes aaien, en boerenfriet maken door met een kanon aardappels door kippengaas te schieten. Er zijn oude ambachten te zien: twee oudere dames in klederdracht staan met gespierde armen met een stok in een ton te karnen. Alles op het terrein is te koop. Streekproducten van de boerenmarkt – boerenjongens, boerenkaas – maar ook kleurige overalls en boerenonderbroeken. In plaats van Björg Borg staat er ‘BOER’ op het elastiek. Het ‘Kakelbont’ servies en de productielijn ‘Natuurlijk Yvon’ van Yvon Jaspers zelf zijn hier niet te koop. Op het podium zingt het plaatselijke shantykoor De Stuwzangers deinende zeeliederen.

Een belangrijk onderdeel van Boer Zoekt Vrouw Live is daten met boeren uit de omgeving. Vrouwen kunnen tien boeren uit het Vechtdal brieven sturen. Als ze worden uitgekozen mogen ze met hen speeddaten op het podium. Ter voorbereiding kunnen ze eerst langs de workshops ‘Viva’s liefdesbrief schrijven’, flirten en de mini-makeover (tien euro). De uiteindelijke liefdesbrief blijkt een formulier te zijn, waar vrouwen hun naam en telefoonnummer kunnen invullen. Er is anderhalve regel voor: „Vertel eens iets leuks over jezelf”.

Jaspers noemt deze miniversie van Boer zoekt vrouw „een grap, een knipoog naar het echte programma”. Toch lijkt het voor de boeren die meedoen bloedserieus. Ze zijn vaak al jaren alleen. „Ik ben op zoek naar een maatje voor het leven”, zeggen sommigen resoluut. Anderen zijn praktischer ingesteld. „Ik wil graag iemand die begrip heeft voor de situatie op de boerderij.”

De boeren op het podium zijn even onverstoorbaar en kortaf als de boeren op tv. „Als ik jou een brief stuur, dan...?”, vraagt Jaspers aan boer Erik. „...dan krijg je misschien antwoord.” Ze laten zich niet van de wijs brengen door de presentatrice, die – anders dan op tv – even geen tijd heeft voor drama. Boer Bertus die zijn dochter niet meer mag zien, wordt resoluut afgekapt. Het moet wel gezellig blijven. Jaspers, die gedurende de dag steeds Brabantser gaat praten, plaagt de boeren geregeld, bijvoorbeeld omdat ze onverstaanbaar dialect praten: „Heb je verder nog iets te vertellen want ik versta je toch niet.” Of even tussendoor: „Hè bah, er zit een vlieg op je wang.”

Jaspers wil graag wil dat ze het boerenleven romantiseren – dat zou de voorkeur van de huwbare dames zijn, maar de boeren doen daar niet aan mee. Niet over de slacht praten, instrueert zij hen steeds. Dat horen vrouwen niet graag.

Jaspers: „Vrouwen willen graag dat je die kalfjes vertroetelt.”

Boer Wim: „Dat doe ik ook. Tot ze slachtrijp zijn.”

Jaspers, tegen eendenboer Bertus: „Waar gaan jouw eendjes naartoe?” Boer Bertus: „Naar de Chinees.”

Jaspers lijkt zich bewust op te stellen als het stadse meisje dat van niets weet, en een beetje vreemd aankijkt tegen de boeren. Zelf ontkent ze dat: „Ik kom uit een boerenfamilie, we hadden vroeger een geit en kippen thuis. Ik voel me meer thuis in een boerenkeuken dan in Hilversum.” Jaspers verhuisde vorig jaar naar Loenen aan de Vecht, weg uit Amsterdam.

De eenzame boeren mogen van Jaspers het afgekloven woord ‘spontaan’ niet gebruiken in hun aanvraag. Allemaal zoeken ze een vrouw die „eerlijk, betrouwbaar en trouw” is. Dat past goed bij het romantische boerenleven dat op het festival wordt verkocht. Niet de vaak gekritiseerde bio-industrie staat hier zichzelf te verkopen, maar de boeren die handelen in ‘puur’, ‘eerlijk’ en ‘duurzaam’. Los van de koppelshow lijkt de braderie sterk op soortgelijke boerenfestivals, zo bevestigen bezoekers. Maar met een gouden randje, omdat er Boer zoekt vrouw op staat, en de muziektent toch wel een slag groter is.

Achter de kraampjes met buffelkaas en rabarbersap staan hier en daar boeren die hebben meegedaan aan het programma. „Als de KRO iets organiseert, kun je er gif op innemen dat wij er bij zijn”, zegt boer Hans van Boheemen, die meedeed aan het tweede seizoen van Boer zoekt vrouw. Samen met zijn vriendin Anneke, die hij via het programma ontmoette, is hij naar Vilsteren gekomen. Over zijn relatie zegt hij: „Het is toch wel een speciale manier om elkaar te leren kennen”. Ook zijn twee andere ‘logeervriendinnen’ uit het koppelprogramma heeft hij meegenomen. Ze zijn nog steeds bevriend.

De nieuwe seizoenen vindt hij niet vergelijkbaar met zijn eigen topseizoen. De formule raakt sleets: „Alle vragen zijn al honderd keer gesteld en beantwoord.” En de vrouwen lijken meer berekenend. „De jeu is er af. Die vrouwen worden zo verschrikkelijk uitgerekend. Je vraagt je steeds af: komen ze voor de boeren of willen ze gewoon op tv komen?”

Vriendin Anneke vind het programma juist onveranderd geweldig. Ze vindt dat de producent over het algemeen zorgvuldig met de kandidaten omgaat. „Toen ik moest huilen om mijn overleden vader, hebben ze dat niet uitgezonden.” Wel vergroten ze soms iets uit. „Je praat een uur en daar pikken ze één zinnetje uit. Een van de boeren zei tegen ons: ‘ze hebben bij mij de stiltes uitgezonden’. Nu is hij niet zo’n prater, maar hij zegt echt wel eens wat. Dat hebben ze alleen niet laten zien.”

Bij Hans pikten ze een zinnetje over homo’s eruit. „Dat hadden ze niet hoeven uitzenden”, zegt hij. Na de uitzending kreeg hij duizenden boze reacties, en „het COC over zich heen”. Maar het was gewoon mijn mening, zegt Hans. Anneke haalt haar schouders op. „Er zijn twee dingen waarover Hans en ik niet kunnen praten, en dat zijn homofielen en katten.”