Laat de SP en de PVV fuseren: een tomaat met bruin randje

De verkiezingen zullen over economie gaan. Op dat vlak zijn de PVV en SP nauwelijks verschillend. Waarom geen fusie tot SPVV?

Vier maanden voor de verkiezingen staat al vast dat de economie het belangrijkste thema zal zijn. Het CDA en de VVD zullen eendrachtig hameren op begrotingsverantwoordelijkheid. De campagneteams van D66 en GroenLinks doen een ererondje Nederland met de resultaten van het haastig, maar doeltreffend beklonken lenteakkoord. De Partij van de Arbeid likt haar wonden, terwijl de PVV en de SP naar elkaar zullen loeren als een chimpansee die voor het eerst geconfronteerd wordt met een spiegel. Want met de economie als belangrijkste thema, worden beide partijen geconfronteerd met een ongemakkelijke waarheid: dat ze griezelig veel op elkaar lijken.

Er is al veel gezegd en geschreven over de raakvlakken tussen de Socialistische Partij en de Partij voor de Vrijheid. Vorig jaar nog rekende Elsevier uit dat geen enkele oppositiepartij zo vaak met de PVV meestemde als de SP. Meestal worden dergelijke observaties eenvoudig weggewuifd. Emile Roemer erkent dat er overeenkomsten zijn op sociaal-economisch vlak, maar vindt de overige standpunten van Wilders zo abject dat hij een toekomstige samenwerking praktisch uitsluit.

Het siert Roemer dat zijn principes zo sterk zijn dat hij niet bereid is te regeren met zijn belangrijkste parlementaire bondgenoot. Maar zijn weigering is even sympathiek als dat ze achterhaald is. Voorbij zijn de dagen dat Wilders zich enkel naar de interruptiemicrofoon snelde voor commentaar op dubbele paspoorten, radicale imams, een boerkaverbod. Islam en immigratie zijn amper nog een issue.

Met het standpunt dat Nederland de EU moet verlaten, heeft de PVV de bakens alvast verzet. Zij kunnen er niet omheen dat de verkiezingen zullen gaan over Europa, hervormingen, en bezuinigingen. Thema’s waarop Roemer en Wilders elkaar moeiteloos vinden.

Natuurlijk, er zijn verschillen. De SP is zuiver links, terwijl de PVV zich het best laat omschrijven als een hybride beweging met een partijprogramma waarin een hoofdzakelijk links verhaal wordt aangelengd met een allegaartje aan bedenkelijk-rechtse standpunten op het gebied van asiel en immigratie. Stevige taal kan daarbij niet verhullen dat Wilders een tomaat met een bruin randje is.

Beide partijen koesteren een afkeur voor de elite, hoewel de SP haar pijlen richt op de financiële-, en de PVV op de culturele elite. De vergelijking begint pas echt vorm te krijgen bij het feit dat beide partijen over een vrijbrief voor onverantwoordelijkheid lijken te beschikken. De PVV torpedeerde het Catshuisoverleg en werd door verschillende analisten en commentatoren vast ten grave gedragen. Voorbarig, zo bleek. Hoewel de partij ten opzichte van de vorige verkiezingen nog steeds verliest, won Wilders in de peiling van Maurice de Hond vorige week een zetel terug. Met zijn twintig virtuele zetels is hij nog steeds een factor van belang. Die constatering geldt nog sterker voor Emile Roemer, die zelfs een serieuze bedreiging voor Rutte kan vormen. Het was een ontnuchterend beeld: na het debat over het lenteakkoord mocht een pruilende Diederik Samsom in elke talkshow aanschuiven om uit te leggen waarom hij de boot gemist had. Hij baalde terecht. Maar waar Samsom de volle laag kreeg, bleef het akelig stil rond Roemer, die opgelucht, trots zelfs, zijn partij voor het achttiende jaar op rij van pluche en verantwoordelijkheid had gered. Geen haan die ernaar kraaide. Van de SP wordt niet alleen geaccepteerd dat ze van verantwoordelijkheid weglopen, het wordt van ze verwacht.

De vraag rijst of de SP en de PVV hun geschillen niet eens moeten overbruggen. Ze stemmen al geregeld identiek, en dat zal in tijden van economische tegenslag alleen maar toenemen. Het lenteakkoord biedt vruchtbare grond voor populisme, en met zijn tweeën sta je sterker dan alleen. De Socialistische Partij en de Partij voor de Vrijheid moeten serieus overwegen een lijstverbinding aan te gaan. Een monsterverbond. Samen goed voor zeker vijftig zetels, maar niet de minste behoefte om te regeren. Een partij die de laatste wens van scheidend Kamervoorzitter Gerdi Verbeet, meer lageropgeleiden in het parlement, in één klap in vervulling kan laten gaan. Een partij voor bakkers en slagers, overblijfmoeders en voetbalvaders – voor altijd roepend langs de zijlijn. Met Roemer op plek één, Wilders op twee, en natuurlijk wordt er ook een zetel vrijgehouden voor Martin Bosma, die de nieuwbakken partij van een prachtige nieuwe slogan kan voorzien.

SPVV: partners in vrijblijvendheid, samen in simplisme.