GroenLinks-leden plegen Twittercoup

De discussie over Dibi voltrok zich niet in een afgelegen fractiekamer, maar en public op Twitter. Het kon niet anders.

Politiek redacteur

Den Haag. De eerste die het woord nam, was partijleider Jolande Sap. Om iets over vijven meldde ze: „Ik zou het betreuren als er geen referendum komt. Ik ga graag de strijd om het lijsttrekkerschap aan!” De laatste in de rij, om half acht, was oud-europarlementariër Kathalijne Buitenweg: „Er zijn regels, én er is een politieke werkelijkheid. Hoog tijd om de leden zeggenschap te geven.”

De discussie speelde zich afgelopen vrijdag af, aan het begin van de avond. De kwestie: mocht GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi meedoen aan een lijsttrekkersreferendum, of droeg het partijbestuur Jolande Sap voor als enige kandidaat? Tot zover niets bijzonders. Men is het binnen politieke partijen wel eens vaker oneens. Wat wél bijzonder was: de discussie voltrok zich niet in een afgelegen fractiekamer, of een rokerig bestuurszaaltje. Hij vond plaats op Twitter, en was door iedereen in real time te volgen.

Het online-bombardement van vrijwel de hele GroenLinks-partijtop had succes: rond tien uur ’s avonds meldde partijvoorzitter Heleen Weening dat het bestuur om was: er kwam een referendum, en Tofik Dibi mocht meedoen. Daarmee schoof het bestuur het advies van de kandidatencommissie terzijde. Die had Dibi eerder die week te licht bevonden als potentieel lijsttrekker. De eerste ‘Twittercoup’ in de geschiedenis van de Nederlandse politiek was een feit.

Twee dagen later geeft Weening ronduit toe dat het nieuwe media-offensief van de oudgedienden doorslaggevend was. „De sociale media hebben een stevige rol gespeeld. De roep van de leden heeft de druk op ons vergroot, wij hebben daardoor een sterke tijdsdruk ervaren.”

Hoe heeft het zover kunnen komen? Aan het besluit van het bestuur ging een krankzinnige dag vooraf. ’s Ochtends leek het ledenreferendum nog slechts een formaliteit. Dibi had enkele dagen daarvoor zijn kandidatuur gelanceerd, en hij en Sap waren met televisieoptredens al begonnen met hun campagne.

Maar in de loop van de dag begonnen de geruchten de ronde te doen: de kandidatencommissie zou Dibi niet willen voordragen. Toen Dibi een optreden bij het televisieprogramma De Halve Maan afzegde en spoorslags vertrok naar het partijbureau in Utrecht, begon de geruchtencarrousel pas echt goed op gang te komen.

Een kring van oudgedienden was toen al enige tijd bezig de kandidatencommissie en het partijbestuur op andere gedachten te brengen. Onder hen oud-partijleider Femke Halsema, Kamerlid Ineke van Gent, voormalig europarlementariër Kathalijne Buitenweg, lokale en regionale bestuurders. Vrijwel niemand in de kring – een man of vijftig, zo schatten ingewijden – steunde Dibi als lijsttrekker. Maar men vond wel dat hij onrechtvaardig behandeld werd. GroenLinks had zich inmiddels ingesteld op een ledenreferendum. Dat besluit op het laatste moment terugdraaien zou de partij kwetsbaar maken voor verwijten van ‘stalinistische’ omgangsvormen. Hoe langer het getreuzel in Utrecht duurde, hoe groter de schade. „Heel veel mensen vonden: doe niet zo krampachtig”, zegt Van Gent. „Je vastbijten in procedures en je zicht op de buitenwereld verkleinen, is niet goed voor GroenLinks.”

Eerst ging het op de ouderwetse manier: per telefoon. Maar rond etenstijd begon het tot de partijprominenten door te dringen: op deze manier gaat het niet lukken. Van Gent: „Toen hebben we met een aantal mensen besloten: we gaan het publiek maken”.

En ‘publiek maken’ betekent anno 2012: op Twitter gaan. Daar kwamen ze, stuk voor stuk, vanaf een uur of vijf. Oud-Kamerlid Naima Azough (17.13) vond dat het „lang genoeg geduurd” had. Vanuit Istanbul mengde ex-europarlementariër Joost Lagendijk zich ook in de discussie (17.19): „Ik vind Tofik ongeschikt als lijsttrekker, maar hij heeft het volle recht zich kandidaat te stellen. Laat de leden oordelen.” Kamerlid Van Gent meldde zich als een van de laatsten (19.30), en koos meteen scherpe bewoordingen: „Dat laten bungelen van Tofik Dibi krijgt hele gênante trekjes. Klap erop en referendum organiseren partijbestuur! Amateurs.”

Twee uur na Van Gents berichtje was het partijbestuur om. Gezwicht voor „de mediarealiteit van vandaag”. Partijvoorzitter Weening: „Die realiteit is niet in regels te vangen.”