Facebook en Volkswagen

Het sociale medium Facebook zou, afgaande op de beurskoersen, meer waard zijn dan het autoconcern Volkswagen. Op grond van de openingskoers van het pakket aandelen vindt het internetbedrijf, dat circa 4 miljard dollar winst maakt, zichzelf ongeveer 100 miljard dollar waard. Volkswagen, dat in 2011 rond 15 miljard dollar winst boekte, staat bij het zakenblad Forbes voor 80 miljard dollar in de boeken.

De reden voor deze discrepantie is samen te vatten met het woord ‘hoop’. Volkswagen produceerde in 2010 weliswaar ruim 4,5 miljoen auto’s. Maar de kopers van die voertuigen zijn minder lucratief dan de 900 miljoen Facebookers. Een netwerk waar mensen elkaar virtueel ontmoeten en zo een markt vormen voor iedereen die iets te verkopen heeft, roept meer winstverwachting op dan een industrieel bedrijf waar in totaal 500.000 arbeiders al jaren hoogwaardige producten maken.

De kopers dachten vrijdag weliswaar iets minder optimistisch over de toekomst van Facebook – na de eerste handelsdag sloot de koers van Facebook circa 10 procent lager dan het openingsbod. Maar de aandeelhouders – behalve oprichter Marc Zuckerberg ook U2-zanger Bono en graffitischilder David Choe – hebben toch niets te klagen.

Dit verschil tussen een oude industriële onderneming en een jong sociaal medium tekent de tijd. Sinds het wereldwijde web medio jaren negentig zijn opmars begon, trekken internetbedrijven meer hoop en hebzucht (twee elementaire emoties voor beleggers) aan dan oude vertrouwde productieconcerns.

Dat wil overigens niet zeggen dat Facebook per definitie een goede investering is. Talloze eerdere start-ups hebben ooit hoge verwachtingen zien verdampen. Wie herinnert zich bijvoorbeeld VA Linux, dat in 1999 naar de beurs ging, daarna 1 miljard dollar waard werd en nu nog maar goed zou zijn voor 94 miljoen dollar? Het heet nu Geeknet.

Facebook wordt bovendien belaagd door nieuwe concurrenten, die beter aansluiten op specifieke cultuurverschillen tussen de gebruikers. En Facebook heeft een privacyprobleem. In Amerika en Europa wordt het bedrijf gevolgd door de toezichthouders. In Californië hebben ook burgers een claim van 15 miljard neergelegd wegens privacyschending.

Het doorprikken van de ‘dotcombubbel’ in 2000 – in Nederland gesymboliseerd door het fiasco van World Online – heeft de algehele stemming echter niet wezenlijk omgebogen. En dat ligt ook voor de hand. In de netwerkmaatschappij gaat het om contacten. Wie de meeste posities heeft op de plekken waar producenten en consumenten elkaar kunnen ontmoeten, heeft een commerciële voorsprong. Voor de arbeiders bij Volkswagen is dat een bittere constatering. Maar het is even niet anders.