de democratie in Irak

Bijna twee maanden na de Amerikaans-Britse invasie van Irak hield de Amerikaanse president Bush een overwinningsrede op het vliegdekschip Abraham Lincoln onder een spandoek met de tekst: de klus is geklaard. Er is lang mee gespot. Klus geklaard? Saddam Hussein was wel weg, maar de strijd moest nog beginnen!

Nu pas, volgens ruwe schattingen meer dan 100.000 Iraakse burgerdoden en 4.300 Amerikaanse legerdoden verder, is het geweld in Irak min of meer onder controle. Dat wil zeggen dat er maandelijks nog maar 100 tot 200 doden vallen door geweld.

Wacht even, klus geklaard?

Amerika kwam toch democratie brengen?

Shi’itische, sunnitische en Koerdische politici maken elkaar uit voor alles wat lelijk is, en dat mag, dat is toch democratie? Maar de beledigingen en beschuldigingen gaan dezer dagen vergezeld van harde actie van de zijde van het regime.

De shi’itische premier Maliki heeft de sunnitische vicepresident Hashemi voor de rechter gesleept op beschuldiging van anti-shi’itisch terrorisme. Hashemi, die de doodstraf kan krijgen, is naar Turkije gevlucht; hij heeft geen vertrouwen in de rechtbank die zijn zaak behandelt. De Koerden, die Maliki er al langer van beschuldigen zich in een Saddam Light te ontwikkelen, zien in de kwestie-Hashemi hun gelijk bevestigd. De arrestatie van de Koerdische voorzitter van de onafhankelijke verkiezingscommissie, Haidari, op beschuldiging van fraude leidde vorige maand tot speculaties dat Maliki van plan is provinciale verkiezingen in 2013 en parlementsverkiezingen in 2014 uit te stellen.

De mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch schreef vorige week ook al dat Maliki’s regering bezig is Irak naar een autoritair systeem terug te drijven. Protestdemonstraties worden steevast met harde hand onderdrukt en de laatste maanden zijn er diverse arrestatiegolven geweest waarbij wijken worden afgesloten en veiligheidsagenten met lijsten van gezochte personen van deur tot deur gaan. Volgens HRW zijn er drie geheime gevangenissen waar gevangenen worden gefolterd. Het was al bekend dat Maliki, die trouwens ook de veiligheidsministeries van Binnenlandse Zaken en Defensie onder zich heeft, eigen inlichtingendiensten heeft die rechtstreeks aan hem rapporteren.

Washington, dat een biljoen dollar heeft besteed aan de verwijdering van Saddam en de nasleep en dolblij is dat in december de laatste Amerikaanse militairen Irak hebben verlaten, knijpt haar ogen stijf dicht. De regering heeft net besloten Maliki’s leger voor 11 miljard dollar wapens te verkopen en verder wil ze niets meer over Irak weten.

Carolien Roelants