Terug naar een gouden standaard? (Slot)

‘Turkije exporteert enorme hoeveelheden goud naar Iran”: het was een intrigerend bericht anderhalve week geleden van GoldCore, een vooraanstaande goudhandel en adviesfirma. Want tegelijkertijd vergrootte de Turkse centrale bank haar goudvoorraad sinds begin dit jaar met 14,3 ton, zo meldde onlangs het World Gold Council. Wat was hier aan de hand? Beide ogenschijnlijk tegenstrijdige manoeuvres ondersteunen een tweede stelling van Diederik Schmull, de Doctor Doom der lage landen die vorige week in deze column een Armageddon voor de wereldeconomie voorspelde. „Wij keren terug naar een gouden standaard. Dat is ook de enige manier om de Westerse centrale banken te herkapitaliseren.”

De Turken zijn echte goudgekken; zij bewaren naar schatting vijfduizend ton aan gouden munten en sieraden onder hun matrassen. Ter vergelijking: De Nederlandsche Bank bezit 612 ton goud. De Turken hebben een traditie van elkaar goud geven, maar ook van hollende inflatie. Turkije heeft een notoir zwakke betalingsbalans, mede doordat het al zijn energie moet importeren. Stijgt de olieprijs met tien dollar per vat, dan kost dat Turkije vier miljard dollar extra. Het land importeert 40 procent van zijn olie uit Iran, voor zes dollar per vat minder dan een vat Brent ruwe olie.

Iran op zijn beurt lijdt zwaar onder de sancties tegen zijn vermoede atoomwapenprogramma. De Iraanse rial is in een half jaar eenderde minder waard geworden en de inflatie in het land bedraagt inmiddels 21,5 procent per jaar. De overheid en huishoudens in Iran proberen zich daartegen in te dekken door goud te hamsteren. Net als hun economisch wankele buren elders in het Midden-Oosten: tezamen kochten die landen in het eerste kwartaal voor 942 miljoen dollar aan Turkse juwelen, tegen 282 miljoen een jaar eerder. Hoe effectief dat kan zijn, bewijst Turkije. Door goudaankopen verdubbelde de Turkse centrale bank haar goudreserves in 2011 van 6 tot 12 procent van het totaal. De goudverkopen in 2012, uit die matrasvoorraad, hielpen de betalingsbalans te spekken met 4,3 miljard dollar. Gevolg: de rente op tweejaars Turkse staatsleningen is in 2012 gedaald met 1,55 procentpunt. De Turkse lire werd 7,3 procent meer waard; vorig jaar verloor de munt nog 18 procent.

Goud zou ook ons schuldenprobleem kunnen oplossen, denkt Schmull. Tegenover de ruim één biljoen euro smeerolie voor de vastgelopen Europese banken houdt de ECB zegge en schrijve 6,5 miljard aan eigen kapitaal en reserves. „Iedere relatie met de reële economie is zoek.” Het enige echte bezit van de ECB is haar goudvoorraad. Stijgt die drastisch in waarde, dan is de schuldenbel weer gedekt. „Tien- tot vijftigduizend dollar per ounce is heel wel denkbaar. Maar daarvoor is eerst een nieuwe calamiteit nodig, zoals een Grieks bankroet.”

Joost Ramaer