Nu zijn de spelers van Bayern de goeierikken

SIMON: Voor wie ben jij vanavond, Bayern of Chelsea?

DAVID: Bayern, natuurlijk.

SIMON: Ik ook.

DAVID: Ik schaam me dat ik zo lang onterecht op ze heb afgegeven.

SIMON: Ik ook. Dat ik in de jaren tachtig en negentig rondliep met het waanidee dat Nederlandse voetballers de goeierikken waren en de Duitse spelers de slechterikken, dat gedoe over fietsen – ik bloos als ik eraan terugdenk.

DAVID: Vroeger keek ik naar spelers als Karl-Heinz Rummenigge en dacht, ‘O ja, een blonde blauwogige Duitse held. Hitler had dat heel fijn gevonden.’ Je reinste racisme! Ik zat helemaal mis.

SIMON: Zeker nu blijkt dat de Bayern-spelers eigenlijk de goeierikken zijn. Zag je dat Philip Lahm laatst zei dat als Duitsland de EK-finale haalt, hij ernstig twijfelt of hij de hand van de Oekraïense president Janoekovitsj zal schudden? Hij zei: „Mijn ideeën over democratie en vrijheid van meningsuiting vind ik niet terug in de Oekraïense politieke situatie.” Goh.

DAVID: O, dat is een Bayern-traditie. In 1978 boycotte Paul Breitner het WK in Argentinië uit morele overwegingen. Hij deed het stilletjes, zonder grote show, en bekritiseerde de spelers die wel gingen niet. Hij zei alleen: „Dit is een vreselijk fascistisch regime, en mijn geweten staat niet toe dat ik er speel.”

SIMON: De Breitner waar Nederlanders altijd op afgaven?

DAVID: Precies. Terwijl de halve wereld nog steeds gelooft dat Cruijff uit morele overwegingen dat WK afzegde. En weet je wie nu Bayern met zijn joods verleden in contact brengt? Karl-Heinz Rummenigge.

SIMON: Hoe dan?

DAVID: Nou, in 2004 speelde Bayern een Champions Leaguewedstrijd in Tel Aviv. De Israëliërs wilden de wedstrijd verzetten omdat het joods nieuwjaar was. Rummenigge gaf ze groot gelijk en leidde de joodse lobby bij UEFA. Bovendien regelde hij dat Bayern niet in het gebruikelijke zwart-zwarte uittenue speelde.

SIMON: Een stelletje zwartgeklede Duitsers had zich in Israël niet echt geliefd gemaakt?

DAVID: Dat zei Rummenigge. En drie jaar geleden sprak hij bij een herdenking in Dachau voor Kurt Landauer, de joodse Bayern-president in de jaren twintig en dertig. Rummenigge noemde hem de Vader van het Moderne Bayern. Tegenwoordig zegt iedereen dat – en het klopt ook echt. Landauer wilde met mooi voetbal mensen bij elkaar brengen. Hij haalde joodse coaches, creëerde een uitstekende jeugdopleiding, won met Bayern de Duitse titel van 1932. En toen werd alles vernietigd.

SIMON: Weet je dat de Bayern-ploeg tijdens de Nazi-jaren Landauer in zijn exil in Geneve heeft bezocht? De Nazi’s waren er niet blij mee. Ze vonden voetbalclubs sowieso verdacht, want ze wilden geen andere bronnen van trouw en saamhorigheid in Duitsland. Ze dachten er zelfs over, om Duitse clubs af te schaffen.

DAVID: Een beetje extreem.

SIMON: Tsja, het waren Nazi’s. Uiteindelijk waren het de geallieerden die na de capitulatie kortstondig Duitse voetbalclubs afschaften.

DAVID: Weet je dat Landauer na de oorlog nog even als Bayern-president terugkeerde? Maar zijn drie broers en een zus werden allemaal vermoord. Eén van die broers was overigens naar Nederland gevlucht.

SIMON: Ik vind het ontroerend dat Bayern zelf nu die hele historie uitzoekt. Geen ander land heeft ooit zo diep in de spiegel gekeken als de Duitsers sinds 1945.

DAVID: Turkije kan de Armeense genocide niet eens erkennen.

SIMON: Amerikanen praten ook niet graag over hun donkere episodes. En wie in Nederland wil het over de ‘politionele acties’ in Indonesië hebben? Het is verfrissend om een Duitse ploeg te kunnen toejuichen, toch?

DAVID: O, ik heb het al eens eerder gedaan. Tijdens de Champions League-finale van 1999 waren een Israëlische vriend en ik doodsbang dat Manchester United de ‘Treble’ zou winnen. Dus waren we voor Bayern. In de rust vroeg zijn dochter, ‘Maar papa, waarom zijn we vandaag voor een Duitse ploeg?’ Hij dacht even na, en zei: „Om joodse redenen.”

SIMON: En het bleek nog waar te zijn ook.

Simon kuper en david winner