Monti's Gouden Regels

De nederlaag van Angela Merkel vorig weekeinde bij de verkiezingen in Noordrijn-Westfalen kwam precies op het goede moment voor de Italiaanse premier Mario Monti. In Rome moest men zelfs zijn best doen „om niet van vreugde een gat in de lucht te springen”, schreef la Repubblica.

Monti heeft de afgelopen maanden strenge bezuinigingen en hervormingen doorgevoerd. Maar door die ingrepen daalt de binnenlandse consumptie sterk, waardoor Italië in een recessie is beland. De jeugdwerkloosheid groeit, er zijn steeds meer faillissementen en de protesten van ondernemers, arbeiders en politieke partijen nemen toe. Om dit te bezweren roept Monti in Europa al langer dat naast begrotingsdiscipline ook stimulering van de economie noodzakelijk is. Merkel en ook de Nederlandse regering houden stimuleringsmaatregelen tegen.

Nu Ruttes kabinet is gevallen en Merkel is verzwakt, liggen de kaarten anders, volgens de media. Monti kan een compromis over meer groeimaatregelen lospeuteren. Ook de Amerikaanse president Obama dringt aan op meer groei. De kersverse Franse president François Hollande won met die boodschap de verkiezingen. „De komende tien dagen kunnen de wereld veranderen”, aldus la Repubblica.

Vorige zondagavond al – direct na het bekend worden van de Duitse uitslagen – zat de premier met een kernkabinet tot diep in de nacht aan tafel. Samen stippelde ze de strategie uit hoe op het Europese toneel te opereren. „De Europese wind waait nu in de richting van groei”, zo tekenden journalisten op vanuit de burelen van de premier.

Monti, zo is het gevoel in Italië, is de man die als brug tussen de Hollande en Merkel kan fungeren. Hij accepteert Merkels standpunt om het fiscale pact niet open te breken. Maar hij is het met Hollande eens dat er meer groei moet komen. Monti vraagt om een „Gouden Regel” die onder meer regelt dat overheidsinvestering in infrastructuur en moderne technologie niet worden meegeteld bij het bepalen van de begrotingstekorten en de staatsschuld van landen.

In de loop van de week groeide de zorg over de Griekse crisis ook in de Italiaanse media. Monti, zo schreven ze, vreest voor eventuele besmetting van Spanje en Italië. Toch zal hij proberen te voorkomen, aldus de Corriere della Sera, dat de G8-top in Camp David komend weekeinde beperkt blijft tot een crisisvergadering over het Griekse probleem. En Monti heeft invloed, menen de Italiaanse journalisten.

Obama zou hem hebben uitgenodigd de gespreksronde over de economie te openen en als bruggenbouwer te fungeren. Obama beschouwt Monti „als zijn ambassadeur tijdens de besprekingen”’, aldus de Corriere della Sera.

Bij aankomst in de VS zei Monti vrijdag: „Ik vertegenwoordig een Italië dat zich aan de afspraken heeft gehouden.’’ Hij verwees naar het goede rapportcijfer dat het IMF Italië woensdag gaf vanwege de snelheid waarmee hij hervormingen heeft doorgevoerd.

De strenge Merkel, zo concluderen Italiaanse media, zal zich schrap moeten zetten, nu onder leiding van Monti de roep om meer groei steeds sterker zal klinken.

Bas Mesters