Column

Lente

Gevaarlijk om je publiekelijk als jong en nieuw te presenteren – voor je het weet ben je geen van beide meer. Van een paar jaar geleden herinner ik me een vlammend politiek manifest van een „politieke doorbraakbeweging”, genaamd LuxVoor. Eén zin heb ik altijd onthouden. „Politiek kan weer leuk zijn!” Voor de rest haal ik Wikipedia er even bij: „LuxVoor wilde een vernieuwende politieke beweging zijn van twintigers en dertigers vanuit alle Nederlandse politieke partijen […] Zij stelde dat dynamisering van overheid, economie en samenleving hard nodig zijn om te voorkomen dat Nederland verder achteruit sukkelt. Het doel van LuxVoor was geen nieuwe politieke partij, maar het doorbreken van de schotten tussen hun politieke partijen.” De beweging ging in 2009 geruisloos ten onder. Een van de voormannen plaatst regelmatig foto’s van zijn kinderen op Facebook.

BAM.

Toen was er Occupy NL. Mijn scepsis ten opzichte van die stilstaande beweging riep de hoon over mij af van mensen die het anders goed met mij voor hebben. Had ik geen idealen? Durfde ik niet te dromen? Gebeurde er eindelijk iets, was het weer niet goed. Cynisch! Toen de regen met bakken uit de hemel viel, liet een van de voormannen me weten: „Onze grootste angst is niet dat ME komt - maar dat de ME niet komt.”

BAM.

Dit jaar nog was er Partij2030. Opnieuw geen nieuwe politieke partij – weer een doorbraakbeweging. Van de website: „Partij2030 heeft tot doel van Nederland een moderne, open en dynamische samenleving te maken. Als eerste stap zetten wij online een hervormingsprogramma op.” Begin deze maand viel het doek. „Dat heeft alles te maken met de tijd die we vrij kunnen maken als kernteam. Maar ook was er te weinig beschikbaarheid van een achterban voor actie en organisatie. Of je nu een partij of beweging start, de energie moet meteen in overvloed aanwezig zijn, en dat was helaas niet het geval.” Tevergeefs? Nee! „Wel hebben de vele reacties en de denkkracht van 2030-fans aangetoond dat Nederland op een betere, slimmere manier kan worden georganiseerd en dat jongeren op zoek zijn naar 21ste eeuwse manieren om politiek te bedrijven.”

BAM.

De kandidatuur van Tofik Dibi voor het lijsttrekkersschap van GroenLinks past in de traditie van dit soort politieke vernieuwingsdrift – hij is al mislukt voor hij begonnen is. Dibi is het sympathieke kind van de „linkse lente’’, die eens door Femke Halsema, de koningin van het festivalengagement, werd afgekondigd: idealisme als lifestyle, de wereld feestend verbeteren, om de maand een manifest schrijven waarin een nieuwe tijd wordt aangekondigd, heel veel awareness en consuminderen en niet vergeten: een paar bomen planten voor je het vliegtuig pakt. Toen ik zag hoe Dibi onhandig een stropdas afwierp, omdat hij niet wilde passen in het beeld van de „standaardpoliticus’’ wist ik het zeker: jong elan van gisteren. Dibi, vrees ik, is niet het antwoord op de crisis bij GroenLinks, hij is een symptoom van de crisis bij GroenLinks.

BAM.

Wat de G500, de nieuwe jongerenbeweging van Sywert van Lienden, nu al uitzonderlijk maakt, is dat die een ambitie heeft waarvoor alle andere initiatieven tot politieke vernieuwing tot nu toe terugschrokken: daadwerkelijk ingrijpen in de gevestigde orde. Eindelijk. Niet de zoveelste academische blauwdruk voor een nieuwe samenleving die nooit handen en voeten zal krijgen – godzijdank iets anders dan het blije manifest – en manifestatie-engagement, waarin grote woorden als feestelijke ballonnen worden opgelaten. Dit is engagement met ballen. Door leden te laten „infiltreren” in bestaande machtsstructuren, is er kans op daadwerkelijke verandering, ook omdat de doelen krachtig zijn geformuleerd. Daar kun je over debatteren, maar je weet tenminste waar je het over hebt.

Overal – ook in deze krant – worden de initiatiefnemers nu gewaarschuwd voor machtshonger en „misbruik van de partijdemocratie’’. Ik zeg: geen idealisme zonder machiavellisme. Vanzelfsprekend is er een grote kans op mislukking. Misschien legt het ideaal het af tegen ambitie. Natuurlijk worden er vuile handen gemaakt.

Wees blij.