Charmante salademaker die nooit 'nee' zei

Als zoon van een textielarbeider die dag in dag uit naar de fabriek vertrok, had Johan Schreur zich al jong voorgenomen: dat nooit. Hij werd slager, en toen dat werk een te zware wissel op hem trok, ging hij aan de slag in een delicatessenzaak.

Daar maakte hij salades.

Die deden het zo goed dat hij in 1968 voor zichzelf begon, in een garage in zijn huis in Glanerbrug. Zijn vrouw kookte aardappelen en eieren, de twee kinderen pelden de eieren. Zijn eerste cutter, een machine die ingrediënten snijdt en mengt, staat nog thuis in de hal. Daarop een gravure: „Dit en mijn gezin waren het begin.” De firma kreeg de naam ‘Johma’, samengesteld uit de voorletters van zijn naam en de doopnaam van zoon Frank. In 1984 was Johma uitgegroeid tot een bedrijf met 300 werknemers en verkocht Schreur het aan multinational Heinz. Zelf vertrok hij na een jaar uit „het wespennest’, vertelt zoon Frank. „Hij was ondernemer, geen bestuurder.’’

Twee jaar na de verkoop richtte hij Profood op, dat koelverse maaltijden produceerde. Schreur wilde inspelen op de ‘gemaksmentaliteit’ die hij had gezien in Amerika. Maar hij was zijn tijd te ver vooruit. Frank Schreur: „Mensen waren niet toe aan maaltijden met lasagne en tagliatelle waar ze de namen niet van konden uitspreken.” Ze hadden nog niet allemaal een magnetron.

Profood ging in 1992 failliet. Met hulp van de Nationale Investeringsbank slaagde Schreur erin zijn bedrijf terug te kopen. Later kreeg hij het weer volledig in handen. In 1996 deed hij Profood over aan een concurrent van Johma, Fano Fine Food. Ondertussen was hij bezig geweest met de ontwikkeling van Profish, voorheen visverwerkingsbedrijf Siewertsen in IJmuiden, waar hij samen met zijn zoon een leverancier van voorverpakte vis van maakte. Weer een miljoenenbedrijf.

,,Hij heeft pieken en dalen gekend. Maar kansen ruiken, kansen zien, daar was hij goed in’’, zegt Frank Schreur. „Marketing is eigenlijk heel gemakkelijk, vond hij. Het is niet meer of minder dan een goed koopman zijn en klaar staan voor je klanten.’’ Jachtvriend Bertil Fluttert: ,,Johan voelde heel goed aan wat mensen beweegt en hoe hij ze moest benaderen.’’

Schreur ging door waar anderen het voor gezien wilden houden. Fluttert: ,,Hij had zo veel energie. Als we met onze jachtgroep op het jachtterrein bezig waren met de reparatie van ‘hoogzitters’, dan vond de groep het tegen vijf uur wel genoeg geweest. Maar hij – zelfs toen hij al zeventig was – wilde zo’n klus eerst afmaken. Hij wist ons dan te bewegen door te gaan. De charmante manier waarop maakte dat niemand tegenstribbelde.’’

Zijn zoon: „Hij zei altijd, zeg nooit ‘nooit’, zeg nooit ‘nee’. ‘Kan niet’ bestaat niet.’’ Zo weigerde hij zich neer te leggen bij het slechte vooruitzicht dat artsen hem vorig najaar gaven, nadat hij een vakantie had afgebroken wegens zware hoofdpijnen. Hij had een kwaadaardige tumor in zijn hersenen. Een operatie leek succesvol. Tot een maand geleden de tumor terug was. Schreur stierf op 9 mei, 72 jaar oud.

Annette Toonen