Uw mening

Redacteuren van The Washington Post worden tegenwoordig door de hoofdredactie „aangespoord” (lees: „verplicht”) om op de website van de krant bemoedigend te reageren op lezersreacties. Daarvoor is een soort redactiepolitie opgericht, die het „online engagement team” heet.

Bij zoveel regie kan een journalist maar beter in wilde galop vertrekken. Vroeger dacht je nauwelijks aan lezers, laat staan in termen van ‘onze’. Dat scheelde een hoop gedoe. En dat kwam de onafhankelijkheid van de krant ten goede.

Tegenwoordig doen kranten er noodgedwongen alles aan om lezers ‘vast te houden’, want zo heet dat, al doen die woorden denken aan een Basic Instinct-achtig scenario met een geliefde die je niet wil laten gaan: hét recept voor rampspoed. Maar helaas lijken aandeelhouders met het adagium to love is to let go niet helemaal gerust te stellen.

Dat alles stond ik dus schuldbewust te overdenken in de Amsterdamse Melkweg, voor de poppenkast van Heerko van der Kooij en Selby Gildemacher (te zien tot 10 juni). Zij kwamen op het ingenieuze idee om Jan Klaassen en Katrijn de lezersreacties van de sociale nieuwssite Nujij.nl te laten opvoeren.

Katrijn: „De AOW zal toch omhoog moeten etcetera en zo.”

Selby en Heerko delen een studio. Heerko is webdesigner en ontwerpt „hardware voor softwarekunst”. Selby is kunstenaar en lid van de rockband The Geert Wilders. Een running gag tussen hen was om elkaar lezerscommentaren van Nujij.nl te mailen. Vooral het superioriteitsgevoel achter de reacties trof hen steeds weer diep. Selby: „Ieder mens heeft dus heel erg recht op een mening, hè.”

Zo kwamen ze op het idee om het hele fenomeen eens „in een andere context te plaatsen”, zoals kunstenaars dat dan noemen. Ze ontwikkelden spraaksoftware die de wat langere discussies op Nujij.nl automatisch laat uitspreken door de poppenkastpoppen. In real time, dus zodra lezers ze optikken. Een lichtbalkje geeft aan over welk bericht het gaat:

‘Eigen bijdrage zorg naar 350 euro’

Jan Klaassen: „Alleen is men voor een groot gedeelte te beroerd om zijn bed uit te komen.”

Het levert geweldige, hypnotiserende poppenkast op. Uitgesproken door de Polygoon-stemmen van de spraakcomputer klinkt een mening nóg meer als, nou ja, een Mening.

Katrijn: „Hou die generaliserende mening maar voor je als je niet weet waar je over praat. Idioot.”

En de stroom hóúdt niet op: beangstigend vaak schrijft iemand ergens in Nederland op wat hij vindt – en meestal pissig. Zoals ook elke paar seconden een kind wordt geboren. Hoe zou dit trouwens bij Twitter klinken? Of gekoppeld aan de website van deze krant? Ik zie ongekende mogelijkheden.

Bij The Washington Post werden de lezersreacties overigens aardiger. Nu de krant echt luistert, scheelt dat onvrede en woede.

Misschien is dat goed voor kranten. Maar dat mag u zeggen.