Oude beelden Aernout Mik verhelderen nieuw werk

Aernout Mik. T/m 9 juni bij Van Krimpen, Amsterdam. Do t/m za 13-18 uur. Inl. wimvankrimpen.nl ****

Eigenlijk is het opmerkelijk dat dit niet vaker gebeurt. Voor de nieuwe tentoonstelling in zijn Amsterdamse galerie heeft Wim van Krimpen een groep oude beelden van Aernout Mik bij elkaar gebracht, die in deze combinatie twintig jaar geleden waren te zien op de expositie Für Nichts und Wieder Nichts bij de Deweer Gallery in Otegem, België. Daar vormden ze een onderdeel van een zaalvullende installatie, een van Miks eerste, waarbij de ruimte vol stond met objecten (bakstenen, stoel, opgezet tentje) en aan de wanden levensgrote foto’s hingen van Aziatische mensen. Daar tussendoor stonden, hingen, lagen de Assistenten die nu bij Van Krimpen te zien zijn: levensgrote, enigszins wezenloze poppen zonder kop, die op hun T-shirt het gedrukte hoofd van een man of vrouw dragen. Het zijn vreemde, ongrijpbare wezens, niet alleen door die rare hoofdverplaatsing, maar ook doordat die hoofden er uitzien alsof ze afkomstig zijn uit een film of een foto. Alsof ze zelf niet weten in welke werkelijkheid ze thuishoren.

Nu, twintig jaar later, is Aernout Mik zo bekend met zijn grote filminstallaties dat iedereen bijna is vergeten dat hij ooit als beeldenmaker begon. Toch maakt precies die herinnering deze tentoonstelling interessant: door de beelden (en ook de foto’s die Van Krimpen exposeert) besef je eens te meer dat Mik in het diepst van zijn gedachten een beeldenmaker is die in de eerste plaats in ruimte en vorm denkt, ook in zijn films. Niet voor niets doen de Assistenten (die opvallend lijken op het werk van Tony Oursler, die toen ook gefilmde gezichten op poppen projecteerde) sterk denken aan de levende mensen die later in Miks films opduiken: zoekende wezens die zelf niet lijken te weten in wat voor wereld ze rondwaren.

Zonder deze beelden in je achterhoofd ben je gemakkelijk geneigd deze filmwezens te beschouwen als een symbool voor de wezenloosheid van onze maatschappij; door de beelden snap je dat Miks blik vaak veel abstracter is, meer gericht op volume, vorm, structuur. Dat idee maakt zijn oeuvre alleen maar rijker, en dat maakt deze kleine expositie kunsthistorisch opvallend interessant. Zouden galeries vaker moeten doen, zulke historische terugblikken.