Lenteakkoord ligt onder vuur

Critici wijzen op negatieve effecten voor de koopkracht. De vakbond spreekt zelfs van een „Kunduz-sloophamer”.

De kritiek op het zogeheten Lenteakkoord neemt toe. Na het uitlekken van de details woensdag in de Telegraaf hebben politieke partijen, vakbonden en belangenorganisaties zich kritisch uitgelaten over het bezuinigingsakkoord van VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie.

Weinig verrassend was de kritiek van oppositiepartijen PvdA, SP en PVV. Deze partijen maken zich vooral zorgen over de koopkrachteffecten van het Lenteakkoord. Het akkoord bevat per saldo voor 12,4 miljard euro aan bezuinigingen, intensiveringen en lastenmaatregelen.

In de discussie over de koopkracht – het Centraal Planbureau buigt zich nu over de precieze gevolgen – speelt vooral de AOW’er een rol met een aanvullend pensioen. Die gaat er met de huidige plannen gemiddeld 3,25 procent op achteruit en lijkt daarmee het grootste slachtoffer. Maar een deel van deze achteruitgang is het gevolg van maatregelen van pensioenfondsen die hier los van staan.

Met name de belasting op de vergoeding van het woon-werkverkeer kunnen voor grote koopkrachtgevolgen zorgen. Dat effect is echter moeilijk in een gemiddelde te vangen: voor iemand die ver van zijn werk woont, kan het honderden euro’s per jaar schelen. Voor de meeste Nederlanders wijzen de eerste berekeningen erop dat de koopkracht minder dan 1 procent daalt. Mensen met een minimumloon gaan er in de meeste gevallen licht op vooruit.

Ook de vakcentrale FNV reageerde kritisch. Voorzitter Jongerius sprak van een „Kunduz-sloophamer”. „De aandacht van deze vijf partijen is blind gefocust op de kortetermijnbezuinigingen. Deze plannen remmen de economische groei, zijn een aanslag op de koopkracht en laten de werkloosheid onnodig oplopen.”

Voorzitter Ralph Pans van de Vereniging Nederlandse Gemeenten noemde het akkoord „een miljoenenstrop” voor de gemeenten. Zo worden zij vanaf volgend jaar verplicht om hun tegoeden bij het Rijk aan te houden, waardoor zij minder rente-inkomsten hebben.

De prominente VVD’er Robin Linschoten constateerde gisteren dat vooral de lasten worden verzwaard en er minder gedaan wordt aan de hoge uitgaven van het Rijk. Volgens hem heeft GroenLinks „een uitermate goed onderhandelingsresultaat” behaald. Zo wordt het gebruik van fossiele energie extra belast, wordt de bankenbelasting verdubbeld en moeten mensen die meer dan 150.000 euro verdienen 16 procent extra belasting betalen.

Ten opzichte van het Catshuisoverleg tussen de regeringspartijen VVD en CDA en gedoogpartner PVV, dat eind april werd opgeblazen door de PVV, worden er ook verzachtende maatregelen getroffen. De bezuiniging op het passend onderwijs gaat niet door, wordt de verhoging van de btw op de podiumkunsten weer verlaagd en wordt er niet bezuinigd op ontwikkelingssamenwerking.