Joden veroordelen eerbetoon ex-premier Litouwen

De joodse gemeenschap in Litouwen heeft het besluit veroordeeld van de centrum-rechtse regering om oud-premier Juozas Ambrazevicius Brazaitis een herbegrafenis te geven. Brazaitis was van juni tot augustus 1941 premier, kort nadat de nazi’s een einde hadden gemaakt aan de Sovjetbezetting die een jaar daarvoor was begonnen. Later emigreerde Brazaitis naar de VS, waar hij in 1974 overleed. Volgens critici was hij een nazicollaborateur.

Simonas Alperavicius, leider van de joodse gemeenschap, vindt dat Litouwen in diskrediet wordt gebracht. „De joden hebben geleden onder de politiek van de tijdelijke regering, die in feite de nazi’s steunde.”

In de korte tijd dat Brazaitis premier was, nam het geweld tegen joden snel toe. Brazaitis keurde een plan goed om een concentratiekamp op te zetten en om in Kaunas, een stad waar veel joden woonden, een getto in te richten. Tussen 1941 en 1944 werd 95 procent van de ongeveer 200.000 joden in Litouwen gedood.

Efraim Zurroff, hoofd van het Simon Wiesenthal Centrum, spreekt in een artikel in de Jeruzalem Post van „een belediging van de herinnering van de slachtoffers”. Maar voor veel Litouwers is Brazaitis in de eerste plaats de man die rust probeerde terug te brengen na een ellendig jaar van bezetting door de Sovjet-Unie. Hun afkeer van de Russen is nog groter dan van de nazi’s.

Volgens een woordvoerder van de Litouwse premier Andrius Kubilius is het „nogal gemakkelijk [...] om Litouwen te veroordelen voor het eerbetoon aan Brazaitis”. Hij zei de Amerikaanse immigratiedienst in 1975 geen bewijzen vond van antisemitische activiteiten en hij wees erop dat Brazaitis zelf ook door de nazi’s was vervolgd. De begrafenis zou bovendien „opnieuw een herinnering aan de tragedie van de Holocaust” kunnen zijn en „een gelegenheid voor verzoening”.

Overigens waren er gisteren geen hoge regeringsfunctionarissen bij de herbegrafenis aanwezig. De regering betaalt alleen de kosten van de 30.000 litas, bijna 9.000 euro. (AFP, BBC)