Column

En de winnaar is…

De smokings zijn geperst en de champagne staat klaar. De 17 kandidaten, door lezers voorgedragen in reactie op de oproep om een alternatief te verzinnen voor de futloze term duurzaamheid, ijsberen heen en weer in de coulissen. Vier weken terug maakte de jury op deze plek al de selectie bekend en nodigde lezers uit om digitaal op hun favoriete kandidaat te stemmen.

Vandaag het sluitstuk van het NRC-drieluik ‘Weg met Duurzaamheid’. De zaal loopt vol. Een ronkende voice-over begeleidt het filmpje met de hoogte- en dieptepunten van alle kandidaten. Tromgeroffel als de presentator de eerste envelop opent.

Op nummer drie met 16 procent van de stemmen … ‘er is geen alternatief voor duurzaamheid’. Gejuich klinkt op in de hoek van de familie en vrienden van duurzaamheid. Verbaasde blikken ook. Dan op twee met 18 procent van de stemmen … ‘volhoudbaarheid’. Enthousiasme in de zaal. De Zuid-Afrikaanse ambassadeur glundert over de doorbraak van het woord uit zijn geboorteland.

De presentator trekt de laatste kaart tergend langzaam omhoog. Gearmde kandidaten glimlachen nerveus. En de winnaar met meer dan 22 procent van de stemmen is …‘aardevast’. Aardevast slaat de handen snikkend voor het gezicht. Muziek zwelt. Confetti dwarrelt. De presentator hoopt dat kijkers er net zo van hebben genoten als hij.

Dank aan de vele lezers die de moeite hebben genomen om te stemmen. Met de uitslag ben ik het echter oneens. Hoe sympathiek en spitsvondig ook, aan de winnaars kleven dezelfde nadelen als aan duurzaamheid. Het zijn slome, niet specifieke termen zonder link met de innovatie en commerciële potentie die een optimale balans tussen milieu, mens en winst losmaakt.

Zo associeer ik volhoudbaarheid met ploeterende fietsers in de wind, niet met gretige drang naar vernieuwing. En aardevast voelt als een rentenierswoord dat gezapigheid en gebrek aan durf uitstraalt.

Nu ik toch bezig ben, misbruik ik dit podium ook maar gelijk om mijn eigen favoriet naar voren te schuiven: het voorvoegsel ‘smart’. Smart lift niet alleen mee op de innovatieve gloed van al populaire combinaties als smartphone en smart grid. De term is ook breed inzetbaar en specifiek tegelijk.

Smart bewaakt de rode draad, het woord erachter zoomt in op het relevante deelgebied. Bijvoorbeeld smart sourcing of smart tech als de focus efficiëntie en minder verspilling in de keten is. Of smart HR als het gaat om sociale innovatie die zorgt dat werknemers er vol voor gaan. Dit scheelt ook een hoop langs elkaar heen gepraat waar veel discussies over ‘duurzaamheid’ onder lijden.

Toegegeven: nog weinig mensen delen mijn enthousiasme. Smart scoorde een schamele 3 procent. Maar ik stap vast over.

De auteur is smart interaction consultant bij Groene Golf en is te mailen op jacco.kroon@groenegolf.com.

Voor meer discussie ga naar www.wegmetduurzaamheid.nl.