Decor van macht: behang in de verhoorkamertjes

Donald Weber: Interrogations Schilt Publishing, € 29,90 ***

Wat is macht en wat kan het met mensen doen? Binnen het werk van fotograaf Donald Weber is het een terugkerend thema. Voor zijn eerdere fotoboeken reisde hij al door Oekraïne en Rusland. Het gebied rond Tsjernobyl fascineerde hem, omdat daar gebeurtenissen uit het verleden bepalen hoe het heden eruitziet.

Schrijver Larry Frolick beschrijft in de begeleidende tekst een land dat bestaat uit dromers. Ze putten hoop uit hun dromen, maar daardoor komen ze nooit ergens. Zo stond de auto van zijn assistent al weken in de garage zonder dat er iets aan gebeurt. Maar het maakt niet uit, het dromen over de mooie auto is belangrijker dan er daadwerkelijk in rijden. Maar dat dromen werkt verlammend. Zelfs het gevoel van macht over hun eigen leven is verdwenen.

Macht is onzichtbaar, maar Weber kreeg toegang tot een plek waar macht zich manifesteert. In de verhoorkamers van de Russische politie is macht tot een beangstigend simplisme teruggebracht. Drugsdealers, prostituees, illegalen, dieven en moordenaars, allemaal worden ze aan agressieve vormen van macht onderworpen. Weber zat in de verhoorkamers, wachtend tot er iets gebeurde. Tot hij onzichtbaar werd. De foto’s van Weber tonen portretten van doodsbange mensen die fysiek en mentaal worden gemarteld. Het doet denken aan de foto’s die we kennen van Guantánamo Bay.

Een mooi boek met grote, glimmende foto’s zou misstaan bij zo’n onderwerp. Dit boek is als een stapel foto’s die met een draadje bij elkaar worden gehouden. Het is gekanteld vormgegeven, waardoor je erdoorheen moet bladeren als door een notitieblok. Het toont schetsen van wat macht kan veroorzaken. De kaft is het behang van de verhoorkamertjes, het decor van de macht.