‘Zangles mocht ik niet nemen van mijn vader’

Charlotte Gainsbourg acteert niet alleen, ze zingt ook. Al is de dochter van Serge Gainsbourg en Jane Birkin iedere keer weer doodsbang dat er niemand op haar optredens zal afkomen.

Charlotte Gainsbourg: „De poëzie van mijn eigen teksten komt geforceerd over.” Alex Vanhee / Hollandse Hoogte

Charlotte Gainsbourg is vorige week begonnen aan haar allereerste internationale tournee, terwijl er niet eens een nieuwe cd uit is. Het idee voor een tour ontstond zomaar, voor de lol. Doordat de samenwerking met de Nieuw-Zeelandse muzikant Connan Mockasin en zijn band zo goed beviel, vertelt ze per telefoon vanuit een Franse tourbus. Dus als in Cannes deze week haar nieuwste film, Confessions Of A Child Of The Century, in première gaat, zal Gainsbourg onderweg zijn naar weer een volgend optreden, zoals aanstaande zondag in Paradiso, Amsterdam.

Want Charlotte Gainsbourg (Londen, 1971) is ook bekend om haar werk als actrice, waar ze prijzen en lovende kritieken voor kreeg. Toch gaat Gainsbourg doorgaans uit van een negatief scenario. Bij concerten is ze „doodsbang” dat er geen publiek zal zijn. En als ze in een film speelt, mag het een wonder heten als er een fatsoenlijke scène uitrolt, zegt ze. De dochter van de Franse muzikant en rokkenjager Serge Gainsbourg en de Britse actrice en zangeres Jane Birkin, die op haar dertiende voor het eerst in een film speelde, en op haar vijftiende een eerste lp maakte, is in haar thuisland Frankrijk een idool, als zuchtmeisje par excellence, dat geregeld op de omslagen van glamourbladen staat. Maar ze presenteert zich graag als underdog.

Misschien daarom dat ze zelfs in haar muziek zo min mogelijk aanwezig lijkt. Niet als songschrijfster, nauwelijks als zangeres. Gainsbourgs stem waait langs als een avondbries. Ze fluistert en prevelt, en door degenen die haar muziek produceren wordt dit zachte geluid ook nog eens diep begraven in schuifelende elektronica. Vier cd’s maakte ze inmiddels, waarvan de eerste in 1986 met haar vader, die de destijds als aanstootgevend beschouwde titel Lemon Incest kreeg. De meest recente waren IRM (uit 2009), met de Amerikaanse zanger/muzikant Beck, en 5.55(2006), waarvoor muziek en teksten gemaakt waren door Jarvis Cocker (bekend van de band Pulp).

„Live speel ik nu liedjes van al mijn lp’s, dus ook een stuk of vier die ik destijds met mijn vader heb opgenomen”, vertelt ze. Serge Gainsbourg is sinds zijn dood in 1991 steeds populairder geworden, niet slechts om het schandaallied Je T’Aime... Moi Non Plus uit 1969, maar ook als producer van bijvoorbeeld zijn eigen Histoire De Melody Nelson (1971). De combinatie van orkestratie en rock-instrumentarium die Gainsbourg daar liet horen, was later van invloed op de muziek van onder meer Portishead, Beck en Air. De muzikanten met wie Charlotte nu optreedt, zijn ook liefhebbers van Serge, zegt ze. „Zij zijn allemaal opgegroeid met zijn muziek, en ze vinden het belangrijk om de stijl die mijn vader voor mij had bedacht, zo goed mogelijk uit te voeren.”

Wie waren Charlotte’s eigen voorbeelden? „Toen ik jong was, hield ik van Bonnie Tyler, en van de zangstemmen van Marilyn Monroe en Judy Garland. Natuurlijke stemmen, vond ik dat, dus anders dan geschoolde stemmen. Mijn vader was streng: ik mocht geen zangles nemen, dat zou mijn eigenheid aantasten. Een paar jaar geleden was ik zo onzeker om te zingen dat ik toch een paar lessen heb genomen.”

Ze heeft een lucide zangstijl. Heeft ze nooit zin om wat wilder te klinken? „Dat was mijn verzoek aan Beck, toen wij een paar jaar geleden gingen samenwerken: ‘Maak eens een liedje waarin ik een rockzangeres kan zijn.’ Dat werd Terrible Angels, waarin ik nijdiger klink. Dichterbij een rocknummer zal ik nooit komen.” Ze schrijft haar liedjes niet zelf. „Ik geef ideeën aan Beck of anderen met wie ik werk. Ik heb het een paar keer geprobeerd om eigen liedjes te schrijven, maar het resultaat kon me niet bekoren. Het heeft te maken met mijn opvoeding, in zowel het Engels als het Frans. Ik kan niet kiezen in welke taal ik me wil uitdrukken. De poëzie van mijn songteksten komt altijd geforceerd op mij over.”

Wat voelt ze zich in de eerste plaats, zangeres of actrice? „Actrice. Ik vind het fijn om me ten dienste van iemand te stellen en uit te voeren wat iemand anders heeft bedacht. En daarbij is het belangrijk voor me dat ik word uitverkoren om een rol te spelen. Dat ik gekozen word, ervaar ik als een eer.” Zo is Gainsbourg inmiddels vaste actrice voor de Deense regisseur Lars von Trier, met wie ze, na Antichrist en Melancholia, binnenkort een derde film zal opnemen.

In haar nieuwste film, Confessions Of A Child Of The Century, was de Britse zanger Peter Doherty haar tegenspeler. In het kostuumdrama beleven de twee een hevige liefde, en volgens een recent interview met Doherty was dat in het echte leven ook het geval.

Doherty, berucht om zijn drugsgebruik, meldde: „Charlotte verliet haar gezin en kwam bij mij in Londen. Maar na vier dagen was ze weer vertrokken. Ik denk dat ze mijn levensstijl niet zag zitten.” Gainsbourg (40) woont in Parijs met haar man en hun drie kinderen. Ze praat nu niet over Doherty. Ze praat liever over haar nieuwste liefde: optreden. „Als ik op het podium sta, doe ik niet veel. Maar ik geniet van de muziek en de intimiteit met de muzikanten. Nooit eerder kon ik me er zo aan overgeven.”

Charlotte Gainsbourg treedt op 20/5 op in Paradiso, Amsterdam in het kader van het festival Indiestad.