Rechter kapittelt Mladic na kill-gebaar

Aanklager Dermot Groome van het Joegoslavië-tribunaal zal bewijzen leveren die „zonder twijfel aantonen” dat de Bosnisch-Servische oud-generaal Ratko Mladic „een hand had in elk van [de] misdrijven” die Bosnisch-Servische troepen pleegden in Sarajevo en Srebrenica in de jaren 1992-1995. Groome zei dat vanmorgen aan het begin van het proces tegen Mladic, destijds leider van het Bosnisch-Servische leger. Het is het laatste grote proces bij het VN-hof tegen verdachten uit de oorlog in ex-Joegoslavië. Mladic is aangeklaagd voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Als hij wordt veroordeeld, kan hij levenslange celstraf krijgen. Bij zijn voorgeleiding vorig jaar noemde hij de aanklacht „monstrueus”. Hij weigerde schuldig of onschuldig te pleiten.

Centraal in de elf aanklachten tegen Mladic staan de 44 maanden durende belegering van Sarajevo, waarbij meer dan 10.000 doden vielen, en de inname van Srebrenica, de moslimenclave die de VN tot ‘veilig gebied’ hadden verklaard en die werd beschermd door Nederlandse VN-militairen. Na de val van Srebrenica werden meer dan 8.000 moslimmannen en -jongens afgevoerd en geëxecuteerd.

Aan het begin van zijn openingsverklaring toonde aanklager Dermot beelden van aan stukken gereten lichamen en kermende gewonden na het beruchte bombardement in 1994 op een markt in Sarajevo. Volgens Groome verstonden Mladic’ troepen tegen de tijd dat ze Srebrenica binnenvielen in 1995 „de kunst van het moorden tot in de finesses”.

Mladic reageerde onaangedaan. Hij keek af en toe naar papieren op zijn tafeltje, wreef zijn bril schoon, of beet op een pootje daarvan. Aan het begin van het proces stak hij triomfantelijk zijn duim omhoog en klapte hij voor sympathisanten op de publieke tribune. Naar een moslimvrouw maakte hij later een gebaar dat leek op het doorsnijden van de keel. De rechter, de Nederlander Alphons Orie, berispte hem voor deze „ongepaste interactie.” Mladic, die eerder had geklaagd over zijn zwakke gezondheid, zag er fitter er uit dan bij zijn voorgeleiding vorig jaar. Het is de bedoeling dat 29 mei wordt begonnen met het horen van getuigen; de aanklager roept er 141 op. Maar dat kan uitgesteld worden. Orie kapittelde de aanklager voor een „ernstige fout” bij het overdragen van bewijsmateriaal aan Mladic ter voorbereiding op het proces en zei dat diens verzoek om uitstel „serieus moet worden overwogen”. Eerder had Mladic verzocht Orie te wraken. Hij zou bevooroordeeld zijn. Dat verzoek is gisteren afgewezen.

In 2014 moet het proces afgerond zijn. Ook de Bosnisch-Service ex-president Radovan Karadzic staat in Den Haag terecht.