Het blijft akelig stil vanaf observatiesatelliet Envisat

De grote Europese aardobservatiesatelliet Envisat, waarmee het contact op 8 april onverwacht verloren ging, is opgegeven. Vorige week zette de Europese ruimtevaartorganisatie ESA een punt achter de missie van haar vlaggeschip, tien jaar en 39 dagen na de lancering in 2002.

Envisat – wat staat voor environmental satellite – was de grootste niet-militaire aardobservatiesatelliet ooit, met een gewicht van 8.211 kilogram, groot als een autobus.

„We weten nog steeds niet wat er gebeurd is”, zegt Simonetta Cheli van het Italiaanse ESA-instituut ESRIN bij Rome. Op radarbeelden die vanaf de grond gemaakt zijn, leek Envisat intact, waarmee een botsing met groot ruimtepuin is uitgesloten.

Er waren ook geen bijzonderheden te zien op een opname van de Franse militair-civiele Pleiades-satelliet, waarvan de camera even omhooggericht werd toen hij onder Envisat doorvloog.

Simonetta: „Het onderzoeksteam gelooft steeds sterker in het uitvallen van een elektrische stroomregelaar, waardoor gegevens en commando’s niet doorgegeven kunnen worden.” De andere mogelijkheid is dat een kortsluiting de overgang naar een veiligheidsstand heeft veroorzaakt, maar dat er bij die overgang ook iets is misgegaan. Inmiddels zijn de accu’s vrijwel zeker leeg, waardoor herstel lijkt uitgesloten. Voor de zekerheid zal het team tot eind juni signalen naar de satelliet blijven sturen vanuit het grondstation in het Zweedse Kiruna.

Tien meetinstrumenten aan boord van Envisat, waaronder het Nederlands-Belgisch-Duitse Sciamachy-instrument, maakten opnamen van de aarde en de atmosfeer, vooral voor milieu- en klimaatonderzoek. Veel, maar niet alle, metingen kunnen door nieuwere satellieten worden overgenomen. De opvolgers, de Europese Sentinel-satellieten, moeten nog gelanceerd worden, ook al had Envisat zijn beoogde diensttijd van vijf jaar al lang volbracht.

Pas over anderhalf tot twee eeuwen valt de satelliet terug naar de aarde, stelt Simonetta. Door zijn grootte is het goed mogelijk dat Envisat niet helemaal verbrandt en er brokstukken op aarde vallen.