Grieken zijn onzeker en angstig

De risico’s van de nieuwe verkiezingen in Griekenland zijn groot. Het is ‘een mijnenveld’. Maar zij bieden ook een herkansing.

Angstig, soms vertwijfeld en zich bewust van de grote risico’s die het land loopt. Zo maken de Grieken zich op voor, alweer, verkiezingen. Het gonst van de geruchten over mensen die hun spaartegoeden van de bank halen. Volgens de centrale bank blijkt uit verhoogde opnames angst, maar is er nog geen sprake van paniek.

Gisteren mislukte een uiterste poging om op basis van de verkiezingsuitslag van 6 mei een kabinet te formeren. De nieuwe verkiezingen, op 17 juni, komen neer op een referendum over de vraag of de Grieken lid willen blijven van de eurozone onder de voorwaarden die zijn onderhandeld met de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds.

Velen zien dit als spelen met vuur. We zijn „op weg naar een catastrofe”, zei Vassilis Korkidis, voorzitter van ondernemersorganisatie ESEE. Hij vergeleek Griekse politici met begrafenisondernemers. Het worden „verkiezingen in een mijnenveld”, schreef de krant Etnos vanmorgen. Ook de term ‘collectieve zelfmoord’ valt in commentaren.

Een Griekse topfunctionaris bij een van de Europese instellingen barstte in tranen uit toen hij het nieuws hoorde: „Dit betekent het einde.”

De angst in Brussel is groot dat Syriza, de radicaal-linkse alliantie die de afspraken met de eurolanden en het IMF wil verscheuren, de grootste partij wordt en alle moeizaam bereikte compromissen van de afgelopen twee jaar ondermijnt.

Maar de nieuwe verkiezingen kunnen ook als een herkansing worden gezien. Bij de vorige stembusgang op 6 mei uitten de Griekse kiezers hun woede over de dramatische achteruitgang in hun levensstandaard over de partijen die in het verleden regeerden. Nu moeten ze aangeven hoe ze de toekomst zien.

Er zijn maar een paar procentpunten verschil nodig om de machtsbalans te doen verschuiven. Kleine partijen die vorige keer de kiesdrempel net niet haalden, zoals de liberalen en de groenen, zouden nu wel in het parlement kunnen komen. Zij zouden het kamp van de pro-euro hervormers kunnen versterken. Neonazipartij Gouden Dageraad verliest mogelijk weer wat stemmen.

Als interim-premier is vanmiddag de 67-jarige Panayiotis Pikramenos benoemd, voorzitter van de Griekse Raad van State. Hij heeft als voornaamste taak verkiezingen te organiseren en er zo goed en zo kwaad mogelijk voor te zorgen dat het land blijft draaien. Hoewel er geen regering is, betaalde Griekenland dinsdag volgens afspraak ruim ongeveer 435 miljoen aan aflopende obligaties terug.

Vanuit de eurozone wordt geprobeerd Grieken te laten weten dat hun boodschap dat nu bovenal aan economische groei moet worden gewerkt, is overgekomen. In de gezamenlijke persconferentie gisteren zeiden Merkel en Hollande dat de EU Griekenland zal benaderen met voorstellen. „We zijn bereid te helpen om het mogelijk te maken Griekenland binnen de eurozone te houden.”

Grieken springen liever zelf in het ravijn: pagina 13

ECB blijft Griekenland steunen - voorlopig: pagina 31