G500 wil met ‘OranjePAC’ campagne beïnvloeden

Jongerenbeweging G500 wil geld ophalen om via spotjes plannen onder de aandacht te brengen. De vergelijking met de VS gaat echter niet op, zegt initiatiefnemer Van Lienden

Het idee is even simpel als aantrekkelijk: politici aan hun beloftes houden.

Gisteravond lanceerde de jongerenbeweging G500 het initiatief OranjePAC. In de komende weken en maanden wil G500 minstens een half miljoen euro inzamelen. Van dat geld, op te halen bij individuele donateurs en bedrijven, gaat de beweging zendtijd kopen op radio, televisie en internet. Daarmee wil G500 tijdens de verkiezingscampagne het ‘tienpuntenplan’ voor Nederlanders onder de 35 onder de aandacht brengen.

Hoe dat eruit gaat zien? Rond de belangrijke verkiezingsdebatten krijgen we straks spotjes waarin partijen worden geconfronteerd met hun eerdere beloften van hervormingen. Houden lijsttrekkers zich aan die beloften, dan ontvangen ze een pluim. Doen ze dat niet, dan krijgen ze op hun donder. Daarnaast komt er een „gelaagde internetcampagne om jongeren naar de stembus te krijgen”, zegt Sywert van Lienden, een van de initiatiefnemers.

Het OranjePAC is geïnspireerd op de Amerikaanse ‘political action commitees’ (PACs), die een grote rol spelen bij de presidentsverkiezingen van dit jaar. Een PAC is een stichting die giften mag ontvangen van vermogende individuen om kandidaten, indirect bij hun campagne te steunen. Die steun is onbeperkt: in een spraakmakend arrest schrapte het Amerikaanse Hooggerechtshof twee jaar geleden het plafond van 4.500 dollar voor politieke donaties. Sindsdien pompen bedrijven en masse geld in PACs om kandidaten te ondersteunen.

In de Amerikaanse praktijk betekent ‘steunen’ vooral: keiharde, negatieve campagnevoering. De televisiespotjes waarmee de Republikeinse kandidaten voor het presidentschap elkaar dit jaar bestoken, worden vrijwel allemaal gefinancierd door PACs. Een berucht voorbeeld is de 30 minuten durende commercial When Mitt Romney came to town waarin de inmiddels afgehaakte kandidaat Newt Gingrich de aanval opent op het roofkapitalistische verleden van concurrent Romney.

Aan dit soort dirty campaigning zal G500 zich niet bezondigen, zegt Van Lienden. „We verkondigen een optimistische boodschap, willen generaties verbinden. Het debat wordt bij ons op de inhoud gevoerd. De Amerikaanse manier past daar niet bij.”

De Nederlandse wet kent geen beperkingen voor het financieren van politieke campagnes. Individuen en bedrijven mogen anoniem onbeperkt geld doneren.

Volgens een nieuwe wet op partijfinanciering moeten partijen de identiteit van donateurs boven de 4500 euro straks wél bekendmaken (al is er geen maximumbedrag voor giften). Deze wet is nog niet van kracht tijdens de verkiezingscampagne, de Eerste Kamer moet zich er nog over moet buigen.

Van Lienden hoopt de komende tijd „duizend tot tweeduizend” donateurs binnen te halen die ieder een paar honderd euro betalen.

G500 heeft geen plafond ingesteld voor individuele giften. „Als iemand van onbesproken komaf vijf ton wil doneren en van ons geen wederdiensten vraagt, is hij van harte welkom”. G500 denkt een beslissende rol te kunnen spelen tijdens de campagne. Van Lienden: „Jongeren stemmen veel minder dan ouderen. Als we mensen onder 35 naar de stembus krijgen, kunnen er in september echt zetels gaan schuiven.”