De triomfantelijke terugkeer van de bodybuilder

De pensioengerechtigde leeftijd verschuift, ook in Hollywood. Zie de trailer van The Expendables 2: een orgie van geriatrisch geweld. Deel één was al een pastiche op de anabole actiefilms van de jaren tachtig, toen bodybuilders onder het grommen van geinige oneliners („I’ll be back!”) hordes schurken te lijf gingen. Meetal maaide de held ten slotte met bloot bovenlijf, de spierbundels druipend van olie, het vijandelijk hoofdkwartier plat, kogels uit groteske fallische wapens ejaculerend. De wereld hoefde toen niet steeds gered te worden van de apocalyps, zoals we sinds 9/11 van een beetje actieheld verwachten. Bevrijding van een dame in nood voldeed.

De anabole actieheld heerste maar kort: eind jaren tachtig kwamen rankere modellen als Mel Gibson, Keanu Reeves en Tom Cruise op. Snel, slim en soepel, eerder Porsche dan tank. Wat betekent dan nu de comeback van de bodybuilders? In The Expendables wordt het bovenlijf minder vaak ontbloot omdat er nu een huid van krokodillenleer onder schuilt - maar in strakke T-shirts weten Sylvester Stallone (65), Dolf Lundgren (54), Bruce Willis (57), Jean-Claude Van Damme (52) en Chuck Norris (72) ook te imponeren. Zelfs Arnold Schwarzenegger (64) is terug, al lijkt de ‘governator’ door iets te veel botox meer op zijn plaats bij de Thunderbirds. En verder gaat alles volgens beproefd recept: scheurende gitaren, zwaar wapentuig, vuurballen en oneliners: „I now pronounce you man and knife.”

Markeert het de terugkeer van de bodybuilder? Zo'n „return of the beefcake” voorziet The Guardian, wijzend op de gestage uitbulking van jonge actiehelden als Tom Hardy (Bane in de nieuwe Batmanfilm) of Chris Hemsworth (Thor) - zelfs Tom Cruise heeft in Mission Impossible 4 iets massiefs. Maar om dat uit de losse pols te verbinden aan onzekerheid over de slepende kredietcrisis en stellen dat deze ‘nieuwe vleestaart’ staat voor het „overvoede Westen, niet kunstmatig opgepompt door steroïden maar door schuld, dat zichzelf nerveus injecteert tegen verval”? Dat is vrije associatie.

De tweede jeugd van de bejaarde bodybuilder lijkt eerder ‘retromanie’. Zoals de door internet universeel beschikbare popmuziek van alle tijden leidt tot eindeloos recyclen, bejaarde groepen opnieuw op toernee en het opgeven van muzikale vernieuwing, zo raakt ook de film in de ban van het grote herhalen - filmmakers zijn apetrots als ze de ‘look’ van een stille film anno 1926 of een Spielberg anno 1979 reproduceren. The Expendables past in die trend. Het wachten is tot de software om acteurs virtueel jonger te maken een iets minder plastic ogend resultaat oplevert. Dan kan Schwarzenegger de botox laten staan, en raken we nooit meer van hem af.